Cách thức phát triển chiều cao ở trẻ em

Cách thức phát triển chiều cao ở trẻ em - Ảnh 1.Ảnh minh họa. Nguồn : idntimes.com

Bộ xương của cơ thể chúng ta hình thành và phát triển như thế nào?

Giai đoạn phôi thai

Xương phát triển từ lớp trung bì và phát triển qua 3 giai đoạn: Màng, sụn và xương. Bộ xương màng ở người hình thành vào tháng thứ nhất của bào thai. Màng biến thành sụn vào đầu tháng thứ hai và được thay thế dần bằng xương ở cuối tháng này của phôi. Bước sang tháng thứ 3, thai nhi với phần khung xương phát triển rất nhanh, với sự phân chia rất rõ ràng các khớp khuỷu, đốt ngón ở cả bàn tay và bàn chân. Sang tháng 5-6, các khớp ở tay và chân đã bắt đầu cử động. Ở tuần thứ 18, chân tay bé có thể vung, đạp. Sang tháng 7-8, cơ phát triển quanh xương. Tháng cuối cùng của thai kỳ, về cơ bản xương của bé đã thành xương cứng với đầy đủ các bộ phận nhưng xương vẫn rất mềm.

Giai đoạn sau khi sinh

Bộ xương người chia làm ba phần là xương đầu, xương thân và xương chi. Người ta phân loại thành 4 loại xương là : Xương dài, xương ngắn, xương dẹt, xương hình bất định. Nơi tiếp giáp giữa những đầu xương gọi là khớp .

Cấu tạo xương dài ở trẻ em với sụn phát triển ở đầu xương

Cấu tạo của xương dài : Hai đầu xương là mô xương xốp chứa tủy đỏ xương. Bọc hai đầu xương là lớp sụn. Đoạn giữa là thân xương hình ống, cấu trúc gồm màng xương mỏng dính ở ngoài cùng, vỏ xương và khoang xương chứa tủy xương .Cấu tạo xương ngắn, xương dẹt, xương bất định : Bên ngoài là mô xương cứng, bên trong là mô xương xốp chứa tủy xương .

Sự phát triển của xương diễn ra như thế nào

Ở trẻ sơ sinh phần lớn những xương được tạo nên bằng vật liệu sụn, và khi trẻ tăng trưởng, sụn này từ từ biến thành xương – qua một tiến trình gọi là tiến trình cốt hóa. Xương to ra về chiều ngang là nhờ những tế bào màng xương phân loại tạo ra những tế bào mới đẩy tế bào cũ vào trong rồi hóa xương. Xương dài ra là nhờ quy trình phân bào ở sụn tăng trưởng còn được gọi là những điểm cốt hóa của xương. Với những xương dài chúng nằm ở đầu xương và khi trưởng thành sẽ cốt hoá và hoà nhập với thân xương. Các xương ngắn, xương dẹt đều có sụn tăng trưởng là phần sụn phủ bọc xung quanh. Ở trẻ nhỏ, thành phần đa phần của những xương ở vùng cổ chân và cổ tay là sụn nên chưa hiện hình trên phim. Các sụn tăng trưởng bắt đầu là tổ chức triển khai sụn không cản quang, sau đó cốt hóa dần mới hiện hình trên phim chụp. Mỗi sụn tăng trưởng được cốt hóa ở mỗi một thời gian khác nhau của tuổi đời. Vì vậy, chúng hiện hình trên phim X-quang cũng ở những thời gian cũng khác nhau .

Trẻ em lớn lên như thế nào

Trẻ lớn lên theo độ cao khi những xương của cháu tăng trưởng dài ra và to ra. Ở những xương dài, sức tăng trưởng này không diễn ra trên hàng loạt chiều dài của những xương mà hầu hết là ở hai đầu xương do sự tăng trưởng của sụn tăng trưởng, đặc biệt quan trọng là ở những vị trí đầu xương ở gần gối, gần khớp vai, gần cổ tay. Sự tăng trưởng xảy ra từ từ trong suốt thời thơ ấu. Tuy nhiên đến tuổi dậy thì, con trai và con gái đều bộc phát lớn hẳn lên. Đến tuổi người trẻ tuổi, xương tăng trưởng chậm lại rồi không tăng trưởng dài ra nữa. Khi đó sụn tăng trưởng ở đầu xương không còn năng lực hóa xương do đã biến hóa thành xương, vì vậy trẻ không cao thêm, trên phim chụp X-quang của xương sẽ không thấy hình ảnh sụn tăng trưởng ở đầu xương nữa. Như vậy, khi đi chụp X-quang chi dưới mà thấy hiện hình ảnh sụn tăng trưởng thì không hề cao hơn được nữa. Con gái thường ngừng tăng trưởng chiều cao sớm hơn con trai khoảng chừng 1 hay 2 năm, nên chiều cao trung bình ở con trai lớn hơn con gái .

3 cách phát triển chiều cao một cách tốt nhất

Chiều cao của con người ảnh hưởng tác động bởi những yếu tố : Dinh dưỡng, di truyền, rèn luyện thể lực, môi trường tự nhiên sống … Trẻ có 3 tiến trình mà khung hình tăng trưởng rất nhanh về chiều cao đó là thời kỳ bào thai, tiến trình từ sơ sinh đến 3 tuổi và quy trình tiến độ tiền dậy thì, người ta còn gọi là 3 quy trình tiến độ vàng để tăng trưởng chiều cao. Để trẻ tăng trưởng độ cao, cha mẹ cần chớp lấy 3 quá trình vàng để tăng trưởng chiều cao và tác động ảnh hưởng vào 3 yếu tố chính tương quan đến tăng trưởng chiều cao của trẻ là :

Yếu tố dinh dưỡng

Dinh dưỡng là yếu tố có ảnh hưởng tác động lớn nhất đến không riêng gì tăng trưởng độ cao mà còn tới sức khỏe thể chất, trí tuệ của trẻ. Bổ sung dinh dưỡng cần được làm ngay từ khi người mẹ mang thai. Khi sinh ra, mẹ nên cho bé bú sữa mẹ trọn vẹn trong 6 tháng đầu vì sữa mẹ giúp bé tăng chiều cao tốt hơn sữa công thức. Đến thời kỳ ăn dặm và sau đó, trẻ cần được bổ trợ đủ 4 nhóm chất là đạm, đường, béo, vitamin và khoáng chất, đồng thời phải nhiều mẫu mã chủng loại thực phẩm. Chất đạm đóng vai trò thiết yếu trong cấu trúc khung hình, đặc biệt quan trọng là những chất đạm động vật hoang dã với rất đầy đủ những axit amin thiết yếu. Chất béo rất quan trọng trong sự tăng trưởng những xương dài của trẻ khi còn nhỏ, đồng thời chất béo còn giúp tăng cường hấp thu những vitamin tan trong dầu ( vitamin A, D, … ) giúp hệ xương tăng trưởng tốt. Trẻ cần được bổ trợ đủ những thực phẩm chứa những khoáng chất thiết yếu như : canxi, kẽm, magie, đồng, mangan, boron, silic, chondroitin, DHA, …Ở trẻ nhỏ, xương tăng trưởng dài và to ra nhờ quy trình chuyển từ sụn thành xương gọi là ” quy trình cốt hóa “. Quá trình này cần nguyên vật liệu gồm canxi, phospho và sự tham gia của những yếu tố luân chuyển, hoạt hóa như vitamin D, calcitriol, osteocalcin, vitamin K2, … Các thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, cá, tép, ốc, trứng gà, sữa, sữa chua, phô mai, … Khi khung hình được cung ứng vừa đủ canxi, phospho, quy trình cốt hóa được khởi đầu. Khi đó vitamin D3 được chuyển thành dạng hoạt động giải trí là calcitriol, chất này sẽ tiến đến ” tạo cốt bào ” ( chất cơ bản nằm trong xương ) để kích thích sản xuất osteocalcin – yếu tố sẽ nằm trên mặt phẳng xương giúp tăng cường đưa canxi vào trong xương. Tuy nhiên, osteocalcin được tạo cốt bào sản xuất ra chưa có năng lực luân chuyển canxi vào xương ngay, mà cần có sự hoạt hóa của vitamin K2. Vitamin K2 giúp kích hoạt osteocalcin ở dạng chưa hoạt động giải trí sang dạng hoạt động giải trí, và osteocalcin dạng hoạt động giải trí mới gắn được với canxi, đưa canxi vào trong xương, giúp xương tăng trưởng dài và to ra .Vitamin K2 do vậy có tính năng chống bệnh còi xương, loãng xương. Nếu thiếu vitamin K2, lượng canxi hấp thu vào khung hình sẽ không được sử dụng hiệu suất cao và hoàn toàn có thể gây nguy hại .Vitamin K2 có nhiều trong phô mai, đậu phụ, đặc biệt quan trọng đậu phụ lên men kiểu Nhật ( natto ), bơ, lòng đỏ trứng. Trên thị trường lúc bấy giờ có nhiều loại sản phẩm bổ trợ vitamin K2 dưới dạng MK7 .

Rèn luyện thể lực

Tập thể dục thể thao là yếu tố quan trọng không kém việc bổ trợ dinh dưỡng. Muốn khung hình tăng trưởng tốt, khỏe mạnh, có độ cao như ý muốn bạn nên tạo thói quen tập luyện thể dục thể thao ngay từ tuổi nhỏ với những bài tập tương thích từng lứa tuổi. Nên duy trì những bài tập nhảy cao, nhảy xa, đánh xà, bơi, … nhằm mục đích vươn dài người, kéo căng cơ, kích thích cột sống và những xương tăng trưởng. Sự hoạt động cơ bắp sẽ kích thích, tăng cường quy trình chuyển hóa nguồn năng lượng, trao đổi chất, thôi thúc tăng trưởng khung hình, tăng cường lượng canxi vào mô xương giúp xương vững chãi hơn và tăng trưởng tốt hơn. Thời gian tập luyện với cường độ cao lê dài 1,5 – 2 giờ / ngày hoàn toàn có thể làm tăng GH lên 3 lần. Việc tập luyện thể dục thể thao vào ban ngày còn giúp tăng GH vào đêm hôm. Việc tập luyện cần được duy trì điều độ và tăng mức độ dần đều theo thời hạn, nếu chỉ tập luyện nhẹ nhàng trong một thời hạn ngắn hay tập luyện nặng quá lâu thì không thôi thúc tăng trưởng chiều cao. Vì quyền lợi như vậy, cha mẹ cần hướng dẫn và tạo cho con thói quen tập thể dục hàng ngày với những bài thể dục vừa sức, tương thích với độ tuổi của trẻ .

Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ cũng là một phần rất quan trọng vì quy trình tăng trưởng chiều dài xương hầu hết diễn ra vào đêm hôm. Các nhà khoa học ở Hoa Kỳ thấy rằng 90 % sự tăng trưởng của xương diễn ra vào lúc ngủ hoặc nghỉ ngơi ; thiếu ngủ hoặc thức trăng đêm sẽ làm tác động ảnh hưởng đến tăng trưởng chiều cao dần đều theo thời hạn. Ngủ ngon, ngủ sâu giúp khung hình tiết hormone tăng trưởng, giúp tăng hấp thu canxi, kích thích xương dài ra và tăng trưởng sức khỏe thể chất tổng lực. Số giờ ngủ tuỳ nhu yếu của mỗi lứa tuổi, tuy nhiên nhìn chung trẻ cần ngủ trên 8 giờ một ngày .

Một số hiểu biết sai lầm về tăng chiều cao

Mỗi bé sơ sinh, trẻ con và thanh thiếu niên đều có những mốc trưởng thành và tăng trưởng khác nhau. Chế độ ăn kiêng dành cho lứa tuổi thanh thiếu niên không được khuyến khích vì đây là tiến trình cần nguồn dinh dưỡng thiết yếu để tăng trưởng về cân nặng và chiều cao của trẻ. Nếu trẻ có tăng cân hơn, đừng vội vận dụng những giải pháp ăn kiêng như người trưởng thành mà hãy hỏi quan điểm bác sĩ để có những kiểm soát và điều chỉnh tương thích cho đến khi con bạn trưởng thành .Trên thị trường quảng cáo nhiều thuốc hoặc thực phẩm tính năng làm tăng chiều cao, tuy nhiên phần nhiều những thuốc này có thành phần chính là canxi, vitamin D3, vitamin K2 ( MK7 ). Ngoài ra, 1 số ít loại thuốc hoặc thực phẩm công dụng có thành phần hormone tăng trưởng .

Hormone tăng trưởng có tên là Growth Hormone (GH), do thùy trước tuyến yên tiết ra có tác dụng ảnh hưởng đến hầu như toàn bộ các mô bào trong cơ thể, kích thích tăng trưởng của tế bào, làm tăng cả kích thước và kích thích quá trình phân bào, ảnh hưởng lên toàn bộ quá trình trao đổi chất ở tất cả tế bào, tăng quá trình phân giải mô mỡ để giải phóng năng lượng, giảm sử dụng glucose, tác động gián tiếp đến mô sụn và xương. Quá trình bài tiết hormone tăng trưởng được cơ thể tự điều hòa phù hợp với giai đoạn phát triển của cơ thể. Thuốc chứa hormone tăng trưởng là chế phẩm tổng hợp bằng công nghệ sinh học tái tổ hợp gen người (hGH=human growth hormon), được dùng trong một số bệnh, trong đó có làm tăng chiều cao cho trẻ em tuổi đang lớn có chiều cao khiêm tốn mà khi xét nghiệm có nồng độ GH máu thấp, nhưng cũng ở mức hạn chế. Với trẻ có chiều cao khiêm tốn nhưng không do thiếu GH thì dùng hGH không có hiệu quả. Khi dùng hGH với liều cao hoặc kéo dài thì sẽ gây ra nhiều tác dụng phụ như: giữ nước, phù, sưng ngón tay, to vú (nam), nhức đầu, ngủ gà, sưng đau khớp, đầy bụng. Dùng hGH lâu dài, nhất là dùng ở người đã hết thời kỳ phát triển, có thể gây ra chứng to các đầu chi, tăng tần suất bị đái tháo đường, tim mạch, u ác tính đường tiêu hóa,…

Vì vậy, cha mẹ khi nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng thuốc hoặc thực phẩm công dụng cho con mình, đặc biệt quan trọng không được tự ý dùng hormone tăng trưởng để tăng chiều cao mà không có chỉ định của bác sĩ .Hiện nay, một số ít loại máy móc được quảng cáo là có công dụng tăng chiều cao. Tuy nhiên, những loại máy móc này thực ra chỉ có công dụng như trẻ tập thể thao .Khi trẻ đến quá trình những sụn tăng trưởng biến thành xương và không còn xảy ra quy trình cốt hóa, khi đó trên phim X-quang không còn hình ảnh khoảng chừng sáng của sụn tăng trưởng, lúc này trẻ đã hết tuổi tăng trưởng độ cao và không có giải pháp nào hoàn toàn có thể làm tăng chiều cao ngoài phẫu thuật lê dài chân .

Related Posts

About The Author