Vai trò các nguyên tố khoáng và biểu hiện của cây trồng – Yakara

Khi nghiên cứu và phân tích thành phần của thực vật, người ta đã tìm ra sự xuất hiện của khoảng chừng 60 nguyên tố hóa học. Tuy nhiên, chỉ một số nguyên tố là tối thiết yếu cho cây xanh. Các nguyên tố này được chia thành 3 nhóm dựa vào nhu yếu của cây xanh như sau :

  • Các nguyên tố đa lượng gồm: Nitơ (N), Photpho (P) và Kali (K)
  • Các nguyên tố trung lượng gồm: Magie (Mg), Canxi (Ca), Lưu huỳnh (S) và Silic (Si)
  • Các nguyên tố vi lượng gồm: Mangan (Mn), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Molipden (M), Bo (B), Sắt (Fe)
1 . Nitơ (N): Nitơ trong cây chiếm từ 1-3% trọng lượng chất khô và có vai trò quan trọng bậc nhất đối với cây trồng, thiếu N, cây không thể sống được.
  • Vai trò của N đối với thực vật.

– Nitơ xuất hiện trong rất nhiều hợp chất hữu cơ quan trọng, có vai trò quyết định hành động trong quy trình trao đổi chất và nguồn năng lượng cũng như những hoạt động giải trí sinh lý của cây .– N tham gia cấu trúc Protein – là thành phần cấu trúc quan trọng của chất nguyên sinh và những enzim .

– N tham gia cấu tạo acid nucleic – nhân của tế bào, là vật chất quyết định tính di truyền của thực vật.

– N còn là thành phần của diệp lục, tổng hợp những hợp chất hữu cơ của khung hình thực vật .– N là thành phần của những vitamin quan trọng như : B1, B2, B6 …Với những vai trò quan trọng trên, N quyết định hành động hàng loạt sự sống cũng như hiệu suất của cây xanh. Tuy nhiên, N cũng có tính năng hai mặt đến cây xanh. Nếu thừa hoặc thiếu N đều gây hại đến cây .

  • Các dạng N cây hấp thụ: Cây hấp thu nguồn N chủ yếu trong đất dưới hai dạng muối amon (NH4+) và muối Nitrate (NO3-)

– Đạm Amon ( NH4 + ) : được cây hấp thu dưới dạng những muối. Ở thể tự do NH3 gây độc cho cây. Những cây có hàm lượng gluxit cao ( Tỷ lệ C / N cao ) thường có năng lực hút nhiêu NH4 +. Ngoài ra, pH của thiên nhiên và môi trường cũng ảnh hưởng tác động đến năng lực hút đạm amon của cây. Ở thiên nhiên và môi trường pH từ trung tính đến kiềm, cây ưu tiến hút mạnh đạm amon. Vì vậy, nhưng ion làm thây đổi thiên nhiên và môi trường pH như Ca2 + cũng làm thây đổi năng lực hút những loại đạm của cây– Đạm Nitrate ( NO3 – ) : Đây là muối có tính kiềm nên khi cây hút đạm dưới dạng Nitrate sẽ để lại nhiều gốc kiềm trong đất ( Muối amon là muối chua sinh lý ). Trong thiên nhiên và môi trường pH thấp có tính acid, cây sẽ ưu tiên hút đạm NO3 – nhiều hơn– Ngoài ra, sự hấp thu đạm Amon hay đạm Nitrate còn nhờ vào từng loại cây. Cả 2 loại muối trên đều gây mất cân đối pH trong đất. Riêng muối NH4NO3 là muối trung tính nên ít tác động ảnh hưởng đến pH đất và được cây xanh hấp thu thuận tiện .

  • Biểu hiện của cây trồng đối với N:

– Khi thiếu N, cây sinh trưởng tăng trưởng kém, còi cọc, diệp lục không hình thành, lá chuyển màu vàng, nhỏ, đẻ nhánh và phân cành kém, hoạt động giải trí quang hợp và tích góp giảm sút nghiêm trọng, dẫn tới suy giảm hiệu suất. Triệu chứng thiếu N bộc lộ ở những lá già trước– Thừa N sẽ làm cây sinh trưởng quá mạnh, do thân lá tăng trưởng nhanh mà mô cơ giới kém hình thành nên cây rất yếu, dễ lốp đổ, dễ bị sâu bệnh tiến công. Ngoài ra sự dư thừa N trong mẫu sản phẩm cây cối ( đặc biệt quan trọng là rau xanh ) còn gây mối đe dọa lớn tới sức khỏe thể chất con người. Nếu N dư thừa ở dạng NO3 – thì khi vào dạ dày, chúng sẽ vào ruột non và mạch máu, sẽ chuyển hemoglobin ( của máu ) thành dạng met-hemoglobin, làm mất năng lực luân chuyển oxy của tế bào. Còn nếu ở dạng NO2 – chúng sẽ tích hợp với axit amin thứ cấp tạo thành chất Nitrosamine – là một chất gây ung thư rất mạnh .

2. Photpho (P):

Photpho cần cho tổng thể những loại cây cối nhưng rõ ràng nhất là với cây họ đậu vì ngoài năng lực tham gia trực tiếp vào những quy trình sống của cây, chúng còn thôi thúc năng lực cố định và thắt chặt đạm của vi sinh vật cộng sinh .

  • Vai trò sinh lý của phospho:

– Là thành phần của chất nguyên sinh và nhân tế bào, có tác động ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình phân loại tế bào, ảnh hưởng tác động đến sự sinh trưởng và lớn lên của cây xanh. Các bộ phận non, có mô phân sinh hoạt động mạnh luôn có nhu yếu P cao .– Là thành phân của chất nguyên sinh nên ảnh hưởng tác động lến đến tính thấm của tế bào, ảnh hưởng tác động đến năng lực hấp thụ dinh dưỡng cũng như năng lực chống chịu của cây. P làm tăng tính chịu lạnh cho cây, thôi thúc sự tăng trưởng của bộ rễ và những mô phân sinh .– Tham gia kiến thiết xây dựng nên ADP, ATP là những hợp chất giàu nguồn năng lượng sinh học của tế bào, tác động ảnh hưởng đến những quy trình sinh học của cây cối như : hô hấp, quang hợp, hút nước và muối khoáng …

  • Các dạng phospho cây sử dụng:

– Cây hút phospho dưới dạng muối của acid octophosphoric và pyrophosphoric cũng như những hợp chất hữu cơ có chứa phospho .– Trong thời kỳ sinh trưởng, P phân bổ tương đối đồng dều ở những bộ phận của cây. Khi chuyển sang thời kycf phát dục, P được phân bổ lại và tập trung chuyên sâu đa phần ở những bộ phận sinh thực .

  • Biểu hiện của cây trồng đối với P:

– Khi thiếu P, lá cây ban đầu có màu xanh đậm, sau chuyển màu vàng, hiện tượng này bắt đầu từ các lá phía dưới trước, và từ mép lá vào trong. Cây lúa thiếu P làm lá nhỏ, hẹp, đẻ nhánh ít, trỗ bông chậm, chín kéo dài, nhiều hạt xanh, hạt lép. Cây ngô thiếu P sinh trưởng chậm, lá có màu lục rồi chuyển màu huyết dụ.
– Thừa P không có biểu hiện gây hại như thừa N vì P thuộc loại nguyên tố linh động, nó có khả năng vận chuyển từ cơ quan già sang cơ quan còn non.

3. Kali (K):

Kali thiết yếu cho mọi loại cây cối, nhưng quan trọng nhất so với nhóm cây chứa nhiều đường hay tinh bột như lúa, ngô, mía, khoai tây … Bón K sẽ làm tăng hiệu suất cao sử dụng P .

  • Vai trò sinh lý của K:

– Có ảnh hướng lớn đến sự trao đổi gluxit. K thôi thúc quy trình trao đổi, luân chuyển và chuyển hóa gluxit trong cây, do đó giúp cây cứng, khõe, hạn chế đổ ngã .– K tác động ảnh hưởng thâm thúy đến trạng thái nguyên sinh chất, K làm tăng độ thủy hóa của nguyên sinh chất tế bào, giảm độ nhớt, tăng năng lực giữ nước cho tế bào. Vì vậy, K làm tăng tính chịu rét và tính chống bệnh của cây .– Thúc đảy sự tổng hợp những vitamin .– Thúc đảy quy trình hô hấp và ảnh hưởng tác động đến hoạt động giải trí của những enzim : amilaza, saccaraza … thúc đảy quy trình tổng hợp đường và quy trình chín của cây .– Kali còn thúc đảy quy trình hấp thu sắt của cây .

  • Các dạng Kali cây hấp thu:

– Cây hấp thụ Kali dưới dạng những dạng muối đơn giãn như muối nitrate, muối clorua, muối sulfat, muối cacbonat .

  • Biểu hiện cây trồng đối với Kali:

– Biểu hiện rất rõ khi thiếu K là lá hẹp, ngắn, Open những chấm đỏ, lá dễ héo rũ và khô. Khi thiếu Kali nặng, lá bị cháy từ chóp lá và mép là vào. Triệu chứng Open trên những lá già trước .

– Cây lúa thiếu K sinh trưởng kém, trỗ sớm, chín sớm, nhiều hạt lép lửng, mép lá về phía đỉnh biến vàng. Ngô thiếu K làm đốt ngắn, mép lá nhạt dần sau chuyển màu huyết dụ, lá có gợn sóng. Điều đặc biệt là K có vai trò quan trọng trong việc tạo lập tính chống chịu của cây trồng với điều kiện bất thuận (hạn, rét) cũng như tính kháng sâu bệnh, vì vậy nếu thiếu K sẽ làm những chức năng này suy giảm đi.

  • Các loại cây lấy củ rất cần đến nguyên tố Kali.
4. Lưu huỳnh (S):

– Lưu huỳnh tham gia trong thành phần protein, axit amin ( Xistein, Xistin, Metionin ), vitamin, có vai trò quan trọng trong quy trình trao đổi lipit và sự hô hấp của cây .

– Cây hút lưu huỳnh chủ yếu dưới dạng  SO4­2- , các dạng SO2 hay H2­S không những cây không hấp thu được mà còn gây độc cho cây.
– Biểu hiện đặc Tr.ưng khi cây thiếu S cũng có hiện tượng vàng lá như khi thiếu N, tuy nhiên khác với thiếu N là hiện tượng vàng lá xuất hiện ở các lá non trước các lá trưởng thành và lá già. Khi cây thiếu S, gân lá chuyển vàng trong khi phần thịt lá vẫn còn xanh, sau đó mới chuyển vàng. Kèm theo những tổn thương trước hết ở phần ngọn và lá non, cộng với sự xuất hiện các vết chấm đỏ trên lá do mô tế bào chết.

5. Canxi (Ca):

– Canxi có vai trò quan trọng trong việc hình thành tế bào, hình thành những mô cơ quan của cây. Chúng có ý nghĩa quan trọng trong việc trung hòa độ chua của đất cũng như việc khử độc do sự xuất hiện của những cation ( Na +, Al3 + … ) trong nguyên sinh chất của tế bào. Cùng với P, Ca là nguyên tố số 1 để tăng hiệu suất và chất lượng cây họ đậu .– Cây hút canxi ở dạng ion Ca2 +. Ca có nhiều ở những bộ phận của cây ở trên mặt đất và tập trung chuyên sâu hầu hết ở những bộ phận già. Ở Lever tế bào, Canxi tập trung chuyên sâu nhiều ở vỏ tế bào dưới dạng pectat canxi .– Khi thiếu Ca thì đỉnh sinh trưởng và chóp rễ bị tác động ảnh hưởng nghiêm trọng do những mô phân sinh ngừng phân loại, sinh trưởng bị ức chế. Triệu chứng đặc trưng của cây thiếu Ca là những lá mới ra bị dị dạng, chóp lá uốn câu, rễ kém tăng trưởng, ngắn, hóa nhầy và chết. Ca là chất không di động trong cây nên biểu lộ thiếu Ca thường bộc lộ ở những lá non trước .– Cây họ đậu và cây lấy đường rất cần đến canxi .

6. Magiê (Mg):

– Magiê là thành phần quan trọng của phân tử diệp lục nên nó quyết định hành động hoạt động giải trí quang hợp của cây. Đây cũng là chất hoạt hóa của nhiều enzym rất quan trọng so với quy trình hô hấp và trao đổi chất của cây. Mg rất cần so với những cây ngắn ngày như lúa, ngô, đậu, khoai tây … Mg sẽ làm tăng hàm lượng tinh bột trong mẫu sản phẩm .– Cây magie dưới dạng ion Mg2 +. Magie trong cây tập trung chuyên sâu nhiều ở những bộ phận non .– Thiếu Mg làm chậm quy trình ra hoa, cây thường bị vàng lá do thiếu diệp lục. Triệu chứng nổi bật là những gân lá còn xanh trong khi phần thịt lá đã biến vàng. Xuất hiện những mô hoại tử thường từ những lá phía dưới, lá trưởng thành lên lá non, vì Mg là nguyên tố linh động, cây hoàn toàn có thể dùng lại từ những lá già .

7. Silic (Si):

– Silic giúp tăng cường mức độ cứng cho thân cây, ngăn ngừa sâu bệnh và côn trùng nhỏ gây hại .– Giúp bảo vệ đất do sử dụng những hóa chất. Tăng cường độ phì nhiêu cho đất và có năng lực giữ nước tốt. Giúp cân đối và nâng cao lượng khoáng chất trong đất để cây cối hấp thụ .– Silic đặc biệt quan trọng thiết yếu so với những loại cây lương thực, mía và cây lấy sợi .

8. Sắt (Fe):

– Vai trò quan trọng nhất của sắt là hoạt hóa các enzym của quá trình quang hợp và hô hấp. Nó không tham gia vào thành phần diệp lục nhưng có ảnh hưởng quyết định tới sự tổng hợp diệp lục trong cây. Hàm lượng sắt trong lá cây có quan hệ mật thiết đến hàm lượng diệp lục trong chúng.
– Sự thiếu hụt Fe thường xảy ra trên nền đất có đá vôi, đất bón nhiều lân, vôi và có pH cao. Lá cây thiếu sắt sẽ chuyển từ màu xanh sang vàng hay trắng ở phần thịt lá, trong khi gân lá vẫn còn xanh. Triệu chứng thiếu sắt xuất hiện trước hết ở các lá non, sau đến lá già, vì Fe không di động từ lá già về lá non.

9. Mangan (Mn):

– Mn là nguyên tố hoạt hóa rất nhiều enzym của các quá trình quang hợp, hô hấp và cố định nitơ phân tử.
– Triệu chứng điển hình khi cây thiếu Mn là phần gân lá và mạch dẫn biến vàng, nhìn toàn bộ lá có màu xanh sáng, về sau xuất hiện các đốm vàng ở phần thịt lá và phát triển thành các vết hoại tử trên lá. Nếu thiếu nghiêm trọng sẽ gây khô và chết lá. Triệu chứng thiếu Mn có thể biểu hiện ở lá già hay lá non tùy theo từng loại cây.

10. Đồng (Cu):

– Đồng là nguyên tố hoạt hóa nhiều enzym của quá trình tổng hợp protein, axit nucleic và dinh dưỡng nitơ của cây.
– Hiện tượng thiếu đồng thường xảy ra trên những vùng đất đầm lây, ruộng lầy thụt. Cây trồng thiếu đồng thường hay có hiện tượng chảy gôm (rất hay xảy ra ở cây ăn quả), kèm theo các vết hoại tử trên lá hay quả. Với cây họ hòa thảo, nếu thiếu đồng sẽ làm mất màu xanh ở phần ngọn lá.

11. Bo (B):

– B là một trong những nguyên tố vi lượng có hiệu quả nhất với cây trồng. B tác động trực tiếp đến quá trình phân hóa tế bào, trao đổi hocmon, trao đổi N, nước và chất khoáng khác, ảnh hưởng rõ rệt nhất của B là tới mô phân sinh ở đỉnh sinh trưởng và quá trình phân hóa hoa, thụ phấn, thụ tinh, hình thành quả.
– Khi thiếu B thì chồi ngọn, đỉnh sinh trưởng bị chết, các chồi bên cũng thui dần, hoa không hình thành, tỷ lệ đậu quả kém, quả dễ rụng, rễ sinh trưởng kém, lá bị dày lên. Triệu chứng thiếu B thường biểu hiện hiện ở các bộ phận non trước.

12. Molypden (Mo):

– Mo có vai trò rất quan trọng trong việc trao đổi nitơ, tổng hợp Vitamin C và hình thành lục lạp của cây .– Thiếu Mo sẽ ức chế dinh dưỡng đạm của cây cối nói chung– Mo đặc biệt quan trọng của những cây họ đậu vì nó xúc tác cho quy trình cố định và thắt chặt N của vi trùng nốt sần .

13. Kẽm (Zn):

– Zn tham gia hoạt hóa khoảng chừng 70 enzym của nhiều hoạt động giải trí sinh lý, sinh hóa của cây .– Cây thiếu kẽm lá sẽ cuộn tròn, gân lá Open những đốm vằn, lá trở nên dày, cuống lá trở nên ngắn, nhỏ và xoăn, đốt ngắn và biến dạng .– Thiếu Zn sẽ gây rối loạn trao đổi auxin nên ức chế sinh trưởng .

– Bón phân chứa kẽm làm tăng khả năng hút K, Si, Mn, và Mo và tăng khả năng chống bệnh do nấm Phytopthora gây hại cho cây trồng.

– Thiếu kẽm thường xẫy ra trên những loại đất có pH kiềm, bón nhiều lân và vôi

St. http://baovethucvat.890m.com

Related Posts

About The Author