Phần 1: Tại sao NOKIA sụp đổ? – Tổng Hợp Chia Sẻ Kiến Thức Mới Nhất

Bài viết này mình dựa trên chút hiểu biết của mình về Nokia, quốc tế công nghệ tiên tiến thời gian đó và qua cuốn Transforming Nokia : The power of panaroid optimism to lead throuh colossal change của Risto Siilasamaa quản trị và từng là CEO trong thời điểm tạm thời của Nokia từ 2012 tới giờ đây. Bản dịch có tên Nokia từ sụp đổ tới hồi sinh ( một cái tít hút khách ), thì mình thấy không đúng chuẩn để phản ánh thực trạng thực sự của Nokia vào năm 2018, khi Risto mở màn viết cuốn này .
Phần 1 Tại sao NOKIA sụp đổCá nhân mình thấy nội dung trong cuốn này là kho tài liệu vô cùng quý giá với những startup công nghệ tiên tiến nói riêng và cả thị trường khởi nghiệp nói chung. Nó cũng có ích với những công ty, tập đoàn lớn vững mạnh trong hiện tại nhưng không có gì bảo vệ cho tương lai .
Sự sụp đổ của Nokia thực sự là rất choáng váng khi khởi đầu từ năm 2009 tới cuối năm 2013, tức gần 4 năm nhưng đã làm tan biến một trong những công ty sản xuất điện thoại thông minh lớn nhất trong lịch sử vẻ vang. Quy luật thịnh suy rất tàn khốc, nó không loại trừ ai, nhất là so với một công ty đã phạm vô số sai lầm đáng tiếc như Nokia đã dẫn tới sự suy tàn nhanh gọn .

Mình sẽ viết 3 bài : Những lý do Nokia sụp đổ, tái cấu trúc từ tập đoàn cồng kềnh thành 1 startup và chính con người Risto Siilasmaa.

Chúng ta khởi đầu phần 1 ngay giờ đây thôi .

TỪ QUYỀN LỢI ĐI MÁY BAY RIÊNG TỚI CỐC CÀ PHÊ TÍNH PHÍ.

Trước đây không riêng gì ở Nước Ta, Phần Lan hay bất kỳ Quốc gia nào thì khi tìm đến shop điện thoại thông minh, nhiều người sẽ nói bán cho tôi 1 chiếc Nokia chứ không phải là cho tôi xem mẫu này, mẫu kia ”. Lúc đó mọi người khi chuyện trò sẽ mua điện thoại cảm ứng nào thì sẽ vấn đáp “ Chuẩn bị đi mua Nokia ” .
Trong thập kỉ 2000, khi CP Nokia đặt ngưỡng cao nhất lịch sử vẻ vang là gần 62 Euro 1 CP, lúc đó Nokia là một bluechip có tác động ảnh hưởng đến thị trường CP quốc tế đến mức. Một chỉ huy trong ban quản trị ( BQT ) nói rằng Nokia không chỉ bán điện thoại thông minh mà còn chịu trách cho việc lên xuống, không thay đổi của thị trường CP Châu Âu và Mỹ .
Không đầy 10 năm sau, trong những mùa đông ảm đạm nhất, năm 2012 có lúc 1 CP của Nokia còn chưa mua được 2 bát phở khi xuống tới 1,76 Euro. Còn thấp hơn cả năm 1994 – 95 khi Nokia suýt phá sản nhưng giá trị CP vẫn đạt 2,28 Euro. ( Mọi thông tin về CP xuyên suốt những mốc lịch sử vẻ vang của Nokia mình tham chiếu trên Finance yahoo và Macrotrends )
Đã có thời những chỉ huy cấp cao, cấp trung và thấp lên đến hàng nghìn người của Nokia bay đến những cuộc liên hoan, trường ĐH, triển lãm công nghệ tiên tiến trên khắp quốc tế bằng máy bay Gulfstream, rồi Audi A8 đón tận trường bay đi thẳng tới khách sạn 5 sao do Nokia chi trả. Năm 2012, khi tình hình quá bi đát, nhân viên cấp dưới Nokia còn không được hưởng sự khuyến mại nhỏ bé là uống cafe không lấy phí .
Nokia từng có thời gian bán hàng trăm triệu thiết bị trong một năm, sở hữu đến 60-70 % thị trường điện thoại di động. Năm 2007, Nokia được định giá trên thị trường lên tới 150 tỉ Đôla, gấp 3 lần giá trị của chính mình tính từ khi Nokia tăng trưởng ngoạt mục nhất từ năm 2001 .
Năm 2014 Nokia buộc phải lựa chọn sụp đổ hay đổi khác đã bán mảng thiết bị – dịch vụ là cốt lõi trong kinh doanh thương mại và tên thương hiệu của mình cho Microsoft với giá 5,4 tỉ Euro tương tự hơn 7 tỉ Đôla, thấp hơn cả khi Microsoft tóm gọn ứng dụng video chat Skype với giá 8,5 tỉ Đôla vào năm 2011. Vậy điều gì đã xảy ra với Nokia, một tập đoàn lớn được định giá 150 tỉ và nhiều lần được bầu chọn là tên thương hiệu tốt nhất Châu Âu để rơi vào tình thế phải bán mình với giá thấp hơn 15 lần ?

CĂN BỆNH ĐỘC TÀI, QUAN LIÊU VÀ NGỦ QUÊN TRONG CHIẾN THẮNG.

Giống như tế bào ung thư khi di căn, Nokia bị tàn phá từ cấp cao nhất cho tới nhân viên cấp dưới trong từng dự án Bất Động Sản, ngủ quên trong thành công xuất sắc, thời đỉnh điểm Nokia vừa là một trong những nơi đáng mơ ước nhất để thao tác, nhưng cũng là sào huyệt sống sót một nền văn hoá không thích tiếp đón tin xấu và sự rời rạc, chia mảnh nghiêm trọng khi ban quản trị khi không tập trung chuyên sâu vào cốt lõi của công ty mà lo những chuyện như “ Nokia phải duy trì việc nhận giải công ty thân thiện với môi trường tự nhiên nhất quốc tế ” hay phải tổ chức triển khai những họp cổ đông sao cho thật hoành tráng ở London, Thượng Hải …
Những tiềm năng nghe có vẻ như giá trị để khuấy trương hình ảnh Nokia nhưng lại bỏ quên đi cốt lõi của một công ty sản xuất điện thoại cảm ứng là mẫu sản phẩm mới tương thích với thời cuộc. Nokia không biết rằng chu kì của cell phone sắp tàn, quốc tế đang chuyển mình sang smartphone và có một kẻ hoang tưởng đã xuất phát trước họ là Apple .
Nokia trong năm 2008 được điều hành quản lý bởi một BQT theo phong thái “ Cách mạng công nghiệp lần thứ 2 ”, tức là một công ty phải giống như siêu cường quốc được quản lý bởi rất nhiều cái tên Gianh Giá nhưng chỉ 1 người có lời nói giá trị nhất .
Lúc đó quản trị của Nokia là Jorma Ollila, người đã có công lớn khi đưa Nokia tới quy trình tiến độ hoàng kim nổi tiếng lịch sự và trang nhã, kĩ lưỡng trong phục trang ( Lần tiên phong khi Risto gặp Ollila, anh đã bị khiển trách vì mặc vest nhưng không đeo cà vạt ), luôn thích nói những yếu tố vĩ mô, kinh tế tài chính quốc tế theo cách không hề sai ( Lúc đó BQT của Nokia có 1 chuyên viên số 1 về kinh tế tài chính là Bengt Holmström – người sau này đoạt giải Nobel kinh tế tài chính năm năm nay nhưng không khi nào được lên tiếng ). Giống như một nhà độc tài, Jorma Ollila tin vào cách làm của mình sẽ giúp Nokia mãi mãi vĩnh cửu, và đặc biệt quan trọng không ưa cấp dưới góp ý hay trình diễn một lối đi khác. Có thể nói phong thái quản trị của BQT và cá thể Jorma Ollila lúc ấy đưa Nokia từ trên đinh xuống dưới huyệt. Cái tôi Của Ollila lớn và mù quáng đến nỗi đã va chạm với CEO mới ( Stephen Elop ) và quản trị tương lai ( tức Risto ) rất nhiều trong những năm Nokia suy thoái và khủng hoảng .
Ở Nokia, những kỹ sư phần cứng không được sử dụng những thiết bị di động của hãng khác. Thậm chí nhiều người biết về iPhone và Android nhưng họ chưa khi nào thưởng thức chúng, mà vẫn phải giải đáp câu hỏi “ Làm thế nào để sản xuất một thiết bị tuyệt vời nhất cho Nokia, trong khi chính họ bị cấm tiếp cận những loại sản phẩm di động mới nhất ” .

HỌP CẢ NGÀY NHƯNG CHỈ NHẮC ĐẾN APPLE VÀ IPHONE TRONG VÀI PHÚT

Risto Sillasmaa đã diễn đạt chi tiết cụ thể cuộc họp tiên phong với BQT cấp cao Nokia ra làm sao. Chủ đề trong cuộc họp nhiều đến mức mỗi yếu tố quan trọng, phương pháp xử lý, tình hình công ty thế nào chỉ hoàn toàn có thể nói trong 15 phút. Risto bị choáng ngợp bởi vô số thông tin trong cuộc họp đó. Rất hay, rất hoành tráng nhưng mông lung và ít tương quan đến Nokia .
Từ việc Yahoo phủ nhận lời mua lại 44 tỉ Microsoft, chuyện kiến thiết xây dựng những shop thời đại Nokia để phô trương kĩ thuật và mẫu sản phẩm trong tương lai, đương nhiên chuyện tình hình CP quốc tế ra làm sao. Trong cuộc họp cũng nhắc tới Apple và chỉ được nói ngắn gọn trong mấy phút. Cuối tháng 6 năm 2007 Apple dưới thời Steve Jobs ra mắt một chiếc điện thoại thông minh không có phím vật lý, mặt phẳng cảm ứng trọn vẹn được trang bị camera tối thiếu .
Nó được gọi là iPhone, đẹp tươi nhưng vô dụng theo sự nhìn nhận của đội ngũ tăng trưởng loại sản phẩm Nokia và bán với cái giá 499 Đô cho bản 4GB và 599 đô cho 8 GB. Khi ấy giá để xuất của chiếc điện thoại cảm ứng Nokia N95 từ 400 Đô trở lên. Đội kĩ thuật đã gửi báo cáo giải trình cho biết chiếc iPhone thua tổng lực khi so sánh phần cứng, hiệu năng, và tính thực dụng với N95 ( Thời điểm khi ra đời 2 điện thoại thông minh này mình cũng nghĩ N95 sẽ rất thành công xuất sắc ). Lúc đó N95 đã được tích hợp 3G ( Một điều mà mọi người ít biết là Nokia và Siemens đã tăng trưởng điều tra và nghiên cứu công nghệ tiên tiến 3 và 4G trước khi nó phổ cập ) .
Risto cũng biết ở phòng nghiên cứu và điều tra của Nokia lúc đó đã nghiên cứu và điều tra thành công xuất sắc mặt phẳng cảm ứng tốt hơn của iPhone và hoàn toàn có thể hoạt động giải trí tốt khi rơi hay ngấm nước. Tuy nhiên niềm tin của BQT về một quốc tế điện thoại thông minh có bàn phím vẫn sẽ là con đường duy nhất để bảo vệ thành công xuất sắc cho Nokia. Lúc đó Blackberry với bàn phím QWERTY và sự thành công xuất sắc của Motorola với những mẫu điện thoại thông minh gập gây chú ý quan tâm với Nokia nhiều hơn là Apple .
Năm 2008 Nokia bán 115 triệu thiết bị di động, Apple chỉ là 1,7 triệu nhưng giá giá trị vốn hoá trên thị trường của Apple và Nokia lần lượt xê dịch 150 và 111 tỉ đô. năm 2007 Nokia tăng 89 % còn Apple 133 % mặc dầu chưa bán iPhone, trong khi đó Nokia vẫn bán hàng chục triệu điện thoại thông minh. Năm 2008, Apple đạt giá trị 150 tỉ đô còn Nokia tụt xuống dưới 100 tỉ giữa năm và chỉ còn hơn 50 tỉ cuối năm 2008. Khi ấy là lúc iPhone ra đời và tiêu diệt N95. thị trường smartphone của Apple chỉ chiếm 5 %, còn Nokia nắm giữ hơn 40 %. Quan trọng hơn Apple đã sở hữu hàng loạt thị trường hạng sang, bán ít thiết bị hơn nhưng thu doanh thu nhiều hơn .

MỘT CEO BỊ ĐÂM SAU LƯNG

Xin quan tâm phần này dựa trên tâm lý của mình chứ không phải do Risto Siilasmaa đề cập trong sách .
Nokia đã chỉ định Stephen Elop, một CEO ở bên ngoài vào chứ không đến từ trong Nokia. Trong lịch sử dân tộc của Nokia, đây là lần tiên phong một CEO không phải là người Phần Lan. Một điều trớ trêu là yếu tố của CEO mới không nằm ở trình độ mà cách điều hành quản lý mới mẻ và lạ mắt, liều lĩnh đã dụng chạm tới những nhân vật thượng tầng ở Nokia .
Mặc dù Elop trước khi được lựa chọn là CEO của Nokia năm 2011 đã là Giám đốc mảng kinh doanh thương mại ứng dụng văn phòng của Microsoft cũng như đồng cảm về những nền tảng, ứng dụng và thiết bị hơn bất kỳ ai lúc đó ở Nokia. Elop nổi tiếng với chiếc Balo thần kỳ ở bên trong luôn là những thiết bị di động, công nghệ tiên tiến mới nhất để thưởng thức .
Risto khi ấy chỉ là 1 thành viên trẻ và có vị trí thất nhấp trong BQT Nokia được thông tin là tập đoàn lớn sẽ chỉ định một CEO mới đến từ Mỹ, người này đang quản lý mảng kinh doanh thương mại của một công ty lớn nhất ở Mỹ. Risto cho rằng Nokia ngắm tới Tim Cook của Apple vì lúc đó việc Steve Jobs sắp chết vẫn được giữ bí hiểm và Tim Cook chưa được chỉ định là CEO của Apple. Sau này mới biết chính Steve Job trước đó đã thống nhất với BQT Apple để Tim Cook sửa chữa thay thế khi mình chết. Trong những tháng sau cuối của Steve Jobs, Tim Cook đã là CEO của Apple trước khi công bố chính thức. Elop đã làm ngứa mắt và mất lòng BQT Nokia và nhiều người dân Phần Lan chỉ vì ông mang phong thái startup kiểu Mỹ tới Nokia .
Elop đến từ một nền văn hoá được cho phép bạn mặc áo phông thun và quần bò diễn thuyết và trình diễn kế hoạch trước một loạt nhân vật tai to mặt lớn. Điều này những chỉ huy cấp cao không hài lòng. Đặc biệt khi Elop soạn email gửi cho 60 nghìn nhân viên cấp dưới Nokia nói về tình hình của công ty lúc ông nhận chức vụ. Elop miêu tả Nokia lúc này “ Một giàn khoan đang cháy giữa Đại dương và ai cũng chỉ muốn tháo chạy khỏi giàn khoan ”. Việc này được toàn thể nhân viên cấp dưới hoan nghênh nhưng BQT thì không. Từ đó, BQT Nokia đứng đầu là Jorma khởi đầu có những hành vi hạn chế quyền điều hành quản lý của Elop .
Một yếu tố tế nhị khác là Elop bị coi là “ Con ngựa thành Troy ”, một gián điệp của Microsoft cài vào để phá hoại Nokia. Vì thế, trong gần 3 năm tại vị, luôn có những thế lực vô hình dung bằng cách này hay cách khác cản trở sự đổi khác mà Elop mong ước làm cho Nokia .

CÓ ANDROID NHƯNG PHẢI CHỌN WINDOWS PHONE VÀ SỰ XÂM CHIẾM ĐẾN TỪ TRUNG QUỐC VÀ Ấn ĐỘ

Đầu năm 2012, Risto chính thức được chọn là quản trị Nokia tiếp sau Jorma đã về hưu. Và Risto đã tận mắt chứng kiến những đối tác chiến lược bỏ rơi Nokia như thế nào cũng như sự nổi lên của những hãng sản xuất smartphone giá rẻ của Trung Quốc và Ấn Độ .

Nokia đã chấp nhận từ bỏ hệ điều hành hết thời Symbian, lẫn Meego do quá mất thời gian để hoàn thành. Ban đầu Nokia chọn Android khi chứng kiến HĐH này được cài trên các smartphone giá rẻ củaTrung Quốc và Đài Loan giá rẻ đã bùng nổ và chiếm lĩnh thị trường của chính Nokia. Nhưng Google đã cảm nhận cái chết rất gần của Nokia rồi nên từ chối hợp tác.

Vì thế, lựa chọn Windows Phone của Microsoft là duy nhất và khả thi nhất so với Nokia tròn cuộc đua smartphone. Cả hai đều đang bị những công ty khác vượt mặt, nhưng khác với Nokia, Microsoft với nguồn tiền dồi dào và bản thân cũng là một công ty ứng dụng và vẫn có thị trường nên không lung lay như NOkia. Cuối cùng, dù không phải là lựa chọn tốt nhất nhưng Nokia cũng không tìm được cái phao cứu sinh nào khác .
Việc lựa chọn Windows Phone được thôi thúc bởi Stephen Elop lẫn những thành viên BQT và những ngân hàng nhà nước, là chủ nợ của Nokia. Sự hợp tác này sẽ trấn an thị trường khi bên cạnh Nokia là Microsoft của Bill Gates .
Thị phần Trung Quốc và Ấn Độ có đủ nhân lực và quy mô để sản xuất phần cứng giá rẻ và nhanh nhất hoàn toàn có thể. Ngoài ra không giống như Nokia bỏ hàng chục tỉ Euro để điều tra và nghiên cứu và tăng trưởng HĐH, thì những hãng Trung Quốc đã chọn Android do Google cung ứng. Phần cứng rẻ và 1 HĐH linh động, có nhiều tương hỗ và ứng dụng như Android là hai yếu tố đã thôi thúc sự tăng trưởng chóng mặt của smartphone giá rẻ ở hai thị trường lớn và rất quan trọng của Nokia. Yếu tố giá rẻ đã không còn là lợi thế của Nokia nữa .
Vào tháng 4/2012, giá trị vốn hoá thị trường của Nokia xuống còn 10 tỷ Euro, trong khi Apple gần 600 tỷ, gấp 60 lần Nokia. Và Nokia đã liên tục sa thải hàng chục nghìn nhân viên cấp dưới trên khắp toàn thế giới .
Lúc này Nokia đã ra đời dòng smartphone chạy Windows Phone tiên phong là Lumia nhưng rất khó cạnh tranh đối đầu ở từng phân khúc. Cao cấp Apple đã chiếm hết, ở giữa là Samsung và HTC còn giá rẻ thì Nokia không cạnh tranh đối đầu được với Trung Quốc với Ấn Độ .
Ngoài ra những bên đáp ứng phần cứng và chipset cho Nokia cũng hoài nghi vào Windows Phone nên sản xuất rất hạn chế. Đó là nguyên do tại sao Lumia 900 được nhìn nhận cao, tiêu thụ tốt nhưng không tạo nên sự cải tiến vượt bậc do nguồn cung nhỏ giọt .
Mọi thị trường đều lấn chiếm, thiết bị tốt lại thiếu nguồn cung, nhưng đó chưa phải là nhát búa sau cuối đập xuống quan tài dành cho Nokia .

BỊ ĐỐI TÁC QUA MẶT.

Tháng 6 năm 2012 Microsoft ra mất tablet Surface. Một đòn chí tử dành cho Nokia. Cuối cùng Microsoft đã từ công ty ứng dụng nhảy sang phần cứng để chiếm nốt những gì còn lại của Nokia. Microsoft đã hết kiên trì với Nokia và bí hiểm tạo ra một thiết bị mưu trí của riêng mình .
Điều này làm giá trị của Nokia từ 10 tỷ xuống còn 5 tỷ Euro. Nhưng nghiêm trọng hơn, là Microsoft đã thành công xuất sắc trong việc ra đời tablet, thì có nguyên do gì ngăn Microsoft sản xuất smartphone ? Điều buồn cười ở đây là chính Nokia cũng không cài pháp luật cấm Microsoft sản xuất phần cứng trên biên bản hợp tác. Đơn giản lúc đó Nokia và cả làng công nghệ tiên tiến đều không tin rằng Microsoft nhảy sang phần cứng .
Thực tế Microsoft đã sản xuất cả smartphone song song với Surface, nhưng trong pháp luật đã ký trước đó với Nokia nên đã không ra đời. Điều khoản được cho phép đôi bên từ bỏ quyền hợp tác sau 3 năm nếu không tăng trưởng gì. Microsoft đã làm điều mà ai cũng làm, không tin vào Nokia nữa .
Đến lúc này, Nokia lại phải lựa chọn giữa ba cái. 1 phá sản, 2 bán hàng loạt cho Microsoft. 3 Bán 1 phần để tái cấu trúc .
Nguồn : FB Đức Nhân

5

/

5
(
1
bầu chọn
)

Related Posts

About The Author