Tại sao phải cúng gà trống đêm giao thừa?

Phong tục của người Việt từ xưa, mâm cỗ cúng giao thừa thường có một đĩa xôi gấc đỏ tươi với ý nghĩa cầu may mắn, đỏ thắm cho cả năm; một con gà trống hoa luộc rất khéo, miệng ngậm bông hồng đỏ với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết.

Tại sao phải cúng gà trống đêm giao thừa? - Ảnh 1

Ảnh minh họa.

Sự tích

Gà được chọn làm vật cúng tế rất thiêng trong đêm giao thừa, bởi theo thần thoại cổ xưa của 1 số ít dân tộc bản địa Nước Ta, khi Ngọc Hoàng mới phát minh sáng tạo ra mặt đất, thấy lạnh lẽo, ẩm thấp. Người bèn sai mười mặt trời suốt ngày đêm chiếu sáng để sấy khô mặt đất. Nhưng đất đã khô trắng, nứt nẻ rồi mà Ngọc Hoàng quên không thu những mặt trời lại khiến con người và cây xanh khốn đốn vì nắng hạn .Cho đến một ngày, có một chàng dũng sĩ giương cung tên bắn liên tục rụng 9 mặt trời. Mặt trời sau cuối sợ hãi quá bay tít lên cao và trốn biệt không ló ra nữa. Mặt đất lại lạnh lẽo tối tăm. Con người và loài vật rủ nhau đi gọi mặt trời. Chẳng con nào gọi được, sau cuối chỉ có con gà trống khoẻ mạnh cất tiếng gáy vang lừng khiến mặt trời tò mò ngó xuống rồi quên cả sợ hãi hạ thấp dần độ cao, khiến mặt đất lại sáng bừng lên .

Tại sao phải cúng gà trống đêm giao thừa? - Ảnh 2

Ảnh minh họa .

Đêm giao thừa (trừ tịch) là đêm trời đất tối tăm nhất, người ta bảo đó là lúc mặt trời ẩn mình sâu nhất. Nhà nhà bảo nhau đều cúng một con gà trống với hi vọng con gà sẽ đánh thức mặt trời chiếu sáng cho đủ đầy ánh nắng cả năm. Con gà thành một mã văn hoá đi liền với tín ngưỡng tôn sùng mặt trời của nghề nông lúa nước. Lâu dần, cúng gà trống hoa thành phong tục của mọi gia đình Việt Nam vào lúc giao thừa.

Tại sao chỉ có thể cúng Giao thừa bằng gà trống choai?

Tại sao phải cúng gà trống đêm giao thừa? - Ảnh 3

Gà trống hoa với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết .Gà cúng trong đêm giao thừa phải là gà trống hoa, mới le te gáy với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết, chưa biết tình yêu là gì. Đó chính là ước mong “ mưa thuận gió hoà ” của dân cư nông nghiệp. Con gà thành một nét văn hoá đi liền với tín ngưỡng tôn sùng mặt trời của nghề nông lúa nước. Lâu dần, cúng gà trống hoa thành phong tục của mọi mái ấm gia đình Nước Ta vào lúc giao thừa .Theo tục lệ truyền thống, cúng Giao thừa hay lễ Trừ tịch được tổ chức triển khai nhằm mục đích đón những thiên binh. Lúc đó, họ đi thị sát dưới hạ giới, rất vội, không kịp vào tận bên trong nhà nên bàn cúng thường được đặt ở ngoài cửa chính mỗi nhà .

Hết một năm, vị Hành khiển cũ đã cai quản hạ giới trong năm cũ sẽ bàn giao công việc cho vị Hành khiển mới đi xuống cai quản hạ giới trong năm mới. Mỗi năm có một vị, sau 12 năm thì các vị Hành khiển sẽ luân phiên trở lại. Và mâm lễ cũng Giao thừa được sắp bày với lòng thành tiễn đưa người nhà trời đã cai quản mình năm cũ và đón người mới xuống làm nhiệm vụ cai quản hạ giới năm tới. “Vì việc bàn giao, tiếp quản công việc hết sức khẩn trương nên các vị chỉ có thể ăn vội vàng hoặc mang theo, thậm chí chỉ chứng kiến lòng thành của chủ nhà”.

Phong tục văn hóa Việt

Tuy nhiên, lúc bấy giờ nhiều mái ấm gia đình Nước Ta đã không làm nông nghiệp, câu truyện gà gọi mặt trời không còn được nhiều người biết đến, mã văn hoá ấy bị mờ dần khiến cho người không hiểu. Thay vì cúng gà, người ta cúng bằng một khổ thịt vai hay một cái chân giò, những thứ đó chỉ có ý nghĩa vật cúng mà không mang ý nghĩa văn hoá. Thậm chí, người ta còn dùng tư duy tư biện hiện đại để suy diễn rằng năm Tỵ thì không cúng gà vì rắn vồ gà, năm Dậu cũng không cúng gà vì đã là năm gà thì không cúng gà nữa. Đó là những lí giải tư biện so với nghi lễ xưa .Cúng gà đêm giao thừa là một nét đẹp trong văn hoá Nước Ta, những thế hệ sau cần phải gìn giữ truyền thống lịch sử có từ truyền kiếp này, không nên vì ảnh hưởng tác động của thời cuộc làm mai một đi một nét đẹp trong phong tục dân tộc bản địa của Nước Ta .

Related Posts

About The Author