Gió nổi ngoài cồn

Tôi muốn kể câu truyện phía sau ô cửa có con mèo đang nằm trong bức ảnh này .
Đây là một trong số những căn nhà nằm trên cồn Phó Ba, giữa sông Hậu. Từ trong bờ sông, tức thành phố Long Xuyên, đi bằng xuồng ra đây mất khoảng chừng 10 phút. Ở vùng sông nước miền Tây thường thấy cồn hoặc cù lao nằm giữa sông, trên đó người ta sinh sống đã nhiều thế hệ. Cồn và cù lao khác nhau như thế nào, khi nó đều là những dải đất thuôn dài, nằm giữa sông ? Người địa phương nói rằng, cồn là do đất bồi mà thành, còn cù lao thì do nước chảy xiết, cắt phần đất liền đó ra bằng những dòng chảy. Tức là, cù lao thì có trước dòng chảy, còn cồn thì có sau. Đại loại như vậy .

Ngôi nhà của ba mẹ con bà cháu Quỳnh Như. Ảnh: Đ.B.T
Ngôi nhà của ba mẹ con bà cháu Quỳnh Như. Ảnh: Đ.B.T

Cồn Phó Ba nằm giữa sông Hậu. Phó Ba là tên người điền chủ tiên phong đến khai khẩn miếng đất này. Một ông Phó ký, là con thứ ba trong một mái ấm gia đình quyền thế. Trên cồn, hàng trăm hộ mái ấm gia đình đang sinh sống và dựa vào chèo đò, đánh cá, lặn thuê … để mưu sinh. Cồn vừa có điện lưới ngay trước Tết âm lịch vừa mới qua, và cũng cho nên vì thế mà đã có nước sạch. Một con lộ rộng chừng 2 m chạy dọc cồn đang được làm dở dang. Internet, truyền hình cáp cũng đều đã có. Thời tiết trên cồn khá thoải mái và dễ chịu. Gió lộng, trong lành, cây cối xanh tươi. Mọi thứ có vẻ như yên ổn, ấm cúng, phong phú hơn so với tưởng tượng của tôi về một cái cồn nằm trơ trọi giữa dòng sông lớn .

Tôi ngồi trong quán cà-phê của một người phụ nữ mảnh dẻ, xởi lởi, tươi tắn. Chị Hạnh. Chị nói, tôi sinh ra ở đây. Bố mẹ tôi cũng sinh ra ở đây. Ông bà đặt chân đến đây từ bao giờ thì tôi không biết rõ lắm, nhưng lâu rồi. Sinh ra, lớn lên, lấy vợ lấy chồng, sinh con đẻ cái… Cuộc sống cứ thế trôi đi.

Bạn đang đọc: Gió nổi ngoài cồn

Một cơn gió nổi lên. Rất nhanh, mọi mái ấm gia đình đều kéo những tấm rèm lớn bằng vải, để che chắn căn nhà. Chưa ở đâu tôi lại thấy người ta che chắn nhà mình khi trời mưa bằng những tấm rèm ngoài sân. Gió từ sông thốc vào rất mạnh. Những ngôi nhà trở nên nhỏ bé, mỏng dính biết mấy. Và mưa trút xuống ào ào. Cảm giác với một lượng nước, sức gió như nhau, nhưng mưa ngoài cồn sẽ kinh hoàng gấp hai gấp ba lần so với trong bờ .
Phía đối lập quán cà-phê của chị Hạnh, một cô bé con đang cố gắng nỗ lực buộc thật chặt sợi dây níu cái góc rèm vải vào cột nhà. Nhưng khi cô vừa buộc xong thì mưa cũng dứt. Dường như mưa ở cồn thường thế, ào một cái, rồi dừng trong phút chốc. Chị Hạnh có cậu con trai học xong đại trà phổ thông, rồi ở nhà, mua rong biển về làm rong biển sấy khô, một món đồ ăn vặt mà học viên rất thích. Cậu thậm chí còn hồ hởi mang loại sản phẩm ra mời chúng tôi dùng thử. Tôi hỏi, chị có khi nào mong đổi khác đời sống của mình, ví dụ như chuyển nhà vào trong bờ ví dụ điển hình ? Chị Hạnh cười, phủ nhận. Tôi thấy bằng lòng rồi. Sống ở đây quen rồi. Vào bờ biết sống bằng gì ?
Phải, vào bờ biết sống bằng gì ?
Trở lại với ngôi nhà trong bức ảnh này. Nó níu chân tôi lại chỉ vì có con mèo nằm bình yên ở cửa. Ngôi nhà quay sống lưng ra sông, sàn gỗ, cọc chống xuống sát mép sông. Những ngôi nhà sàn kiểu này ở đây rất nhiều. Thường thì nó nằm lênh khênh, nhưng khi nước lên hoàn toàn có thể ngập đến tận sàn. Ngôi nhà nhỏ, im lìm, bên trong hơi tối. Tôi bước chân vào, bỏ giày. Một bà lão nặng nề ngồi trong chiếc võng bằng vải. Chiếc võng buộc lên hai cột nhà, và chùng sát mặt sàn, nên bà ngồi võng cũng chẳng khác gì ngồi bệt. Sau bà, một chiếc võng nữa, là cô bé con chừng mười hai mười ba đang nằm đọc sách. Và sát vào vách tường, một phụ nữ đang ngồi khâu gì đó .
Tôi ngồi với họ trong căn nhà ấy, rất lâu .
– Em tên gì ?
Tôi hỏi người phụ nữ chừng ngoài ba mươi .
– Quỳnh Như, chị !
– Đây là …

– Bà nội. Kia là con gái em.

Nhà chỉ có ba mẹ con bà cháu. Bố mẹ Quỳnh Như bỏ nhau khi cô mới 3 tuổi, em gái Như còn nhỏ hơn. Bà nội nuôi hai chị em, còn cả bố và mẹ đều đi lấy vợ lấy chồng mới. Đi luôn. Chưa khi nào quay về.
Quỳnh Như lấy chồng. Và rồi chồng cũng bỏ đi, để lại cho cô một cô con gái. Bây giờ Quỳnh Như nuôi bà nội, và con gái.

Tôi bị hút vào vẻ đẹp một cách kỳ lạ của Như. Như đậm đà, da trắng hồng hào. Đôi mắt đen buồn bã, nhưng miệng lại rất tươi .
Gió thổi sau sống lưng ngôi nhà. Ngoài đấy là dòng sông đang mải miết chảy. Chiều nào tầm 1 giờ Quỳnh Như cũng vào bờ, phụ việc trong một quán ăn, lương tháng 3 triệu đồng. Tầm 10-11 giờ đêm thì về nhà. Toàn bộ đời sống của ba người chỉ trông vào việc làm thuê của Như, và cái quầy hàng nhỏ bán vài thứ lặt vặt. Như nói, em định cho con bé học hết cấp hai rồi nghỉ học. Đi học tốn tiền lắm, mà em thì …
Như dừng lại. Tôi sợ nhìn vào đôi mắt đẹp của Như. Càng buồn nó càng đẹp. Tôi hỏi sang chuyện khác, nhưng không ngờ nó khiến Như buồn bã hơn :
– Liệu có lấy chồng lần nữa không Như ?
Như phủ nhận, nói rất nhỏ :
– Thôi. Lấy gì nữa chị …
Ngôi nhà mà ba bà cháu đang tá túc, Như nói, đây là em đang ở đợ trên miếng đất của ông cậu. Chứ em làm gì có tiền mua. Cái “ miếng đất ” mà Như nói, nó sát sông. Bên dưới nó là sình lầy. Tôi luôn cảm thấy không an tâm khi nhìn những ngôi nhà cắm trên những cái cọc mỏng mảnh như những cây sào nằm san sát dọc bờ những con sông ở miền Tây. Và ngồi trong ngôi nhà của Như, cái cảm xúc không an tâm ấy càng hiển hiện rõ. Những khi mưa to gió lớn, những lúc bà nội, con gái, hay chính bản thân Như ốm đau, bệnh … Như sẽ xoay sở thế nào ?
Tôi không đủ can đảm và mạnh mẽ để nói với Như cho tôi chụp Như một kiểu ảnh. Cái máy ảnh nằm im trong túi, đóng nắp, và đang ở chính sách tắt. Đôi khi, những điều ám ảnh nhất trong một lát cắt nào đó của đời sống lại khiến tôi chỉ hoàn toàn có thể ghi nó vào trong trí não. Đấy là thực sự. Tôi sẽ luôn nhớ đến Như, đến cô bé con, đến bà nội của Như cả ngày ngồi như bệt xuống sàn gỗ, trên chiếc võng bằng vải, trong căn nhà tôi tối, quạnh quẽ .

Cồn Phó Ba, theo như truyền thuyết thì 120 năm là một chu kỳ. Lần lượt chu kỳ bồi rồi đến lở. Nghe nói, năm nay chính là năm thứ 120, nhưng không rõ của chu kỳ nào. Một phía của cồn đang lở, và phía kia lại bồi. Từ nhà Như ra, tôi được một người đàn ông chặn đường mời vào uống nước. Câu chuyện của ông ấy tôi sẽ nói lúc khác, nhưng tôi rất ngạc nhiên về một bức đồ họa ông ấy đã nhờ ai đó phác thảo, về một cây cầu cong cong vươn từ trong bờ ra cồn.

Ước mơ về một cây cầu có lẽ rằng là tham vọng từ hàng thế kỷ nay so với người Phó Ba. Nhưng, nó quá lớn và quá xa xôi. Nếu có cầu, có lẽ rằng con gái Như sẽ không phải bỏ lỡ việc học tập, và có lẽ rằng, đời sống của ba mẹ con bà cháu Như sẽ khác hơn .
Mơ thôi, ai cấm mình, phải không Như ?

Đỗ Bích Thuý

Related Posts

About The Author