Cây Xấu Hổ (mắc Cỡ, Trinh Nữ) – Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Xấu Hổ – Báo Khuyến Nông

Cây xấu hổ hay còn gọi là (mắc cỡ hoặc trinh nữ) là 1 loại thực vật sống ít năm trong dòng cây họ đậu, có tên khoa học là Mimosa pudica L, cây còn có nhiều tên gọi khác như: câu trinh nữ, cây thẹn, hàm tu thảo. Cây xấu hổ có nguồn gốc từ các vùng Nam Mỹ và Trung Mỹ, sau đó chúng cũng xuất hiện ở một số nước Châu Á như: Thái Lan, Indonesia, Philippines, Việt Nam. Năm 2014, các nhà khoa học đã phát hiện, cây xấu hổ có khả năng ghi nhớ các sự việc đã xảy ra như các loài động vật.

Cây xấu hổ là gì?

Xấu hổ là cây thuốc nam mọc hoang nhiều ở khắp những tỉnh thành trên cả nước. Là một cây xanh thông thường xong cây xấu hổ ( mắc cỡ ) lại có nhiều công dụng quý và có giá điều trị về mặt y học .
Chắc hẳn trong đời ai cũng đã có một lần dẵm vào gai xấu hổ nên có lẽ rằng tất cả chúng ta không quá lạ lẫm với loại cây xanh mọc hoang này. Câu xấu hổ còn có tên gọi là : Cây mắc cỡ, cây trinh nữ, cây thẹn, hàm tu thảo. Cây có tên gọi là xấu hổ là do, khi ta chạm vào lá cây sẽ cụp lại như người con gái e thẹn .

Tên khoa học: Mimosa pudica L. Thuộc họ Trinh nữ Mimosaceae.

Mô tả hình dáng: Là dạng cây bò sát đất, thân cây có gai sắc nhọn, lá cây giống láu rau rút, hoa màu tím. (Xem ảnh để thấy rõ hơn).

Khu vực phân bố: Cây mọc hoang khắp nơi, trong Nam cây mọc rất nhiều (Chưa thấy ai trồng).

Thu hái và chế biến: Theo y học cổ truyền, cây xấu hổ (mắc cỡ) là một vị thuốc quý. Toàn cây gồm lá, thân và cả rễ đều được dùng làm thuốc. Khi thu hái người ta nhổ cả rễ cây đem về rửa sạch, sau đó đem cắt ngắn phơi khô làm thuốc (Thân cây và rễ cây phơi riêng).

Thành phần hóa học: Trong lá cây có chứa các hoạt chất: mimosin và seien

Đặc điểm của cây xấu hổ

Đặc điểm hình dáng cây xấu hổ

Xấu hổ thuộc giống cây thân thảo đứng so với cây non, hoặc với cây trưởng thành thì thường bò trườn. Cây có chiều dài trung bình khoảng chừng 1 – 1,5 m, thường bò trườn hoặc tựa leo gần mặt đất, thân cây bò trườn trên mặt đất thường dày hơn so với thân cây tựa leo, trên vỏ thân có nhiều gai biểu bì. Lá xấu hổ thuộc dạng lá kép, có hình giống lông chim, những cuống lá sơ cấp thường có gai biểu bì như thân cây, lá có khoảng chừng 2 cắp lá thứ cấp, mỗi lá lại có từ 10 – 15 cặp lá chét mọc đối xứng. Hoa xấu hổ thường có màu tím hồng, 1 số ít loại có màu trắng, vàng, … chúng thường mọc ở đầu cuống, từ những nách lá, cây càng to thì số lượng hoa càng nhiều, hầu hết hoa xấu hổ được thụ phấn nhờ vào gió và côn trùng nhỏ. Hạt xấu hổ giống như hình dạng của hạt ớt, tuy nhiên có size nhỏ hơn, chúng được phủ bọc bởi lớp vỏ dày, mỗi quả xấu hổ thường có từ 4 5 hạt mầm .
cay-xau-ho-1
Rễ cây xấu hổ thường có những vết sần sùi, những nốt này có công dụng giúp cây chống được một số ít loại nấm bệnh, chứa những cố định và thắt chặt đạm nội cộng sinh .

Đặc điểm sinh thái cây xấu hổ

Cây xấu hổ là một loài cây thân thảo nhỏ mọc hoang ở ven đường, những vùng đất trống. Khi còn nhỏ cây sẽ mọc đứng nhưng khi già đi cây sẽ bò trườn trên mặt đất. Thân cây xấu hổ hoàn toàn có thể dài tới 1,5 m, có gai hình móc trên thân .
Lá cây xấu hổ hai lần kép lông chim, cuốn phụ xếp hình như chân vịt, chạm nhẹ vào sẽ tự động hóa khép lại. Mỗi lá thường có 15 đến 20 đôi lá chét và không có cuống. Cuống chung của lá cây xấu hổ thường dài 4 cm, có nhiều lông .
Mỗi bông hoa sẽ được mọc ra từ nách lá với cuống dài, hoa có hình cầu, màu tím đỏ. Cây càng lớn sẽ ra hoa càng nhiều và được thụ phấn nhờ gió và côn trùng nhỏ .
Quả cây dài khoảng chừng 2 mm, rộng chừng 3 mm tụ lại thành từng chùm, ở phần giữa những hạt quả hẹp lại, có lông cứng ở mép .

Phân bố: Cây xấu hổ có nguồn gốc từ Nam Mỹ và Trung Mỹ. Trên thế giới, cây xấu hổ cũng phân bố ở một số nước Châu Á như Việt Nam, Thái Lan, Indonessia, Malaysia, Philippines, Jamaica…

Công dụng của cây xấu hổ

Hầu như toàn bộ những bộ phận của cây xấu hổ đều được sử dụng nhiều trong đời sống, đặc biệt quan trọng là 1 trong những bài thuốc có công dụng rất tốt cho sức khỏe thể chất. Có tính năng rất tốt trong việc điều trị những bệnh động kinh, giảm bớt, vô hiệu những cơn co giật. Là loại thuốc bổ có tác dụng an thần, dưỡng bệnh, giải độc, chống viêm hiệu suất cao. Ngoài ra, cây còn có công dụng điều trị dứt điểm chứng mất ngủ, ngủ thiếu giấc, giúp bạn có giấc ngủ sâu và ngon hơn, giúp bạn cảm thấy thoải máu sau khi ngủ dậy. Đối với những người bị bệnh xương khớp, phong thấp, đặc biệt quan trọng là ở người già, liên tục sử dụng cây xấu hổ sẽ giảm bớt được thực trạng bệnh đáng kể. Có tính năng tích cực so với khung hình : giúp thanh lọc khung hình, giải nhiệt, điều trị những bệnh về đường tiêu hóa như : đau dạ dày, viêm dạ dày, viên quản mãn tính. Giúp chữa lành vết thương nhanh gọn, giảm đau hiệu suất cao .
cay-xau-ho-2

Cách trồng và chăm nom cây xấu hổ

Chọn đất

Nên trồng cây xấu hổ ở những có nhiều chất dinh dưỡng, nhiệt độ ánh, sáng, nhiệt độ, năng lực thoát nước phải tốt. Thông thường, cây xấu hổ thường mọc dại, chính thế cho nên cây rất dễ trồng và chăm nom .

Cách trồng cây xấu hổ

Cây xấu hổ thường được nhân giống bằng cách gieo hạt, thứ nhất cần lựa chọn những hạt giống có năng lực nảy mầm cao ( hạt to, chắc khỏe, không bị sâu đục, … ). Ngâm hạt giống trong nước ấm khoảng chừng 25 – 30 độ C, trong vòng 1 ngày, rồi mới đem hạt giống đi gieo. Đối với đất trồng, thứ nhất bạn nên bón lót trước cho đất hàm lượng phân hữu cơ để tăng độ dinh dưỡng trong đất. Sau khoảng chừng 10 – 15 ngày, hạt giống sẽ nảy mầm, và tăng trưởng rễ, khi cây xấu hổ tăng trưởng cao chừng 5 – 7 cm, hoàn toàn có thể cách cây ra khỏi giá thể và triển khai trồng vào chậu hoặc trực tiếp trong đất vườn. Sau khi trồng cây giống xong, nhớ tưới nước thật đẫm cho cây để cây phục sinh nhanh .
cay-xau-ho-3

Cách chăm nom cây xấu hổ

Tưới nước

Cây xấu hổ hoàn toàn có thể chịu được hạn hán, nhưng rất dễ bị úng, thối gốc, vì thế bạn chỉ cần tưới cây đều đặn 2 – 3 ngày / 1 lần cho cây. Vào mùa mưa, nên dừng hẳn việc cung ứng nước cho cây xấu hổ, thay vào đó nên liên tục giải quyết và xử lý việc thoát nước kịp thời cho cây .

Bón phân

Cứ 1 tháng bạn thực thi bón phân chuồng hoai mục cho cây 1 lần, vào những hôm trời mưa bạn hoàn toàn có thể rắc thêm 1 ít phân đạm cho cây là được .
cay-xau-ho-4

Phòng trừ sâu bệnh cho cây

Cây xấu hổ có đặc tính đặc biệt quan trọng, thế cho nên cây xấu hổ thường có năng lực chống lại những mầm mống sâu bệnh, tuy nhiên bạn cũng cần tiếp tục kiểm tra thực trạng, cũng như chăm nom cây đúng cách để cây tăng trưởng tốt hơn .

Video cây xấu hổ (trinh nữ) bảo vệ xương khớp

Tác dụng chữa bệnh của cây xấu hổ

Theo Đông y, hầu hết những bộ phận của cây xấu hổ đều được dùng làm thuốc. Trong đó cành và lá cây xấu hổ có vị ngọt, hơi đắng, tính lạnh, hơi độc ; có tính năng thanh can hỏa, an thần, tiêu tích, giải độc ; thường dùng trong những bài thuốc dưỡng tâm, an thần, giải độc cho khung hình. Rễ xấu hổ có vị chát, hơi đắng, tính ấm, có độc tố, có tính năng chỉ khái, hóa đàm, hoạt lạc, hòa vị, tiêu tích …
Tác dụng chữa bệnh của cây xấu hổ

Cách dùng cây xấu hổ chữa bệnh mất ngủ

Thành phần của cây xấu hổ có tác dụng ức chế thần kinh trung ương nhờ việc hiệp đồng với hexobacbital, meprobamat và tăng tác dụng của bibactal để kéo dài giấc ngủ một cách yên ổn hơn. Ngoài công dụng chữa mất ngủ, cây xấu hổ còn có tác dụng giảm đau, chấn kinh, giải độc. Dân gian sử dụng cây xấu hổ sắc thành thuốc để uống, nhờ vậy giấc ngủ sẽ đến dễ hơn, ngủ ngon hơn, an thần và thoải mái tinh thần hơn.

Thảo dược chính là vị thuốc bảo đảm an toàn được tin dùng phổ cập trong việc xử lý dứt điểm cơn mất ngủ lê dài. Để đầu óc tự do, an thần, ngủ sâu và ngon, hãy triển khai theo chiêu thức sau với cây xấu hổ :
Bài thuốc 1 : Rửa sạch cành của cây, thái mỏng dính hoặc cắt ngắn, mang đi phơi khô khoảng chừng 15 – 20 g, đun nước uống mỗi ngày .

Bài thuốc 2 : Kết hợp 15 g cây xấu hổ phơi khô, cây nụ áo hoa tím 15 g, đất hoa vàng 30 gam, lạc tiên, bạch môn, thảo quyết minh mỗi thuốc 10 g, đun tổng thể và uống mỗi ngày. Duy trì đều đặn trong 1 tuần sẽ thấy tác dụng tốt .

Cây xấu hổ điều trị đau nhức xương, thoát vị đĩa đệm

Chữa đau lưng, đau nhức xương khớp, chân tay tê bại: Có thể dùng riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc khác như sau:

  • Rễ xấu hổ (thái mỏng, tẩm rượu, sao cho thơm) 30g sắc với 400ml nước còn 100ml, chia uống làm 2 lần trong ngày.
  • Rễ xấu hổ, hy thiêm, gai tầm xoọng, dây đau xương, thiên niên kiện, thổ phục linh, tục đoạn, dây gắm, kê huyết đằng, mỗi thứ 12g. Sắc uống ngày 1 thang.
  • Rễ xấu hổ, rễ bưởi bung, rễ cúc tần, mỗi thứ 20g; rễ đinh lăng, rễ cam thảo dây, mỗi thứ 10g. Sắc uống ngày 1 thang, có thể ngâm rượu.

Hỗ trợ điều trị và dự phòng tái phát đau xương, thấp khớp, tê thấp: Rễ cây xấu hổ và rễ cây lá lốt, mỗi thứ từ 15 – 20g khô, sắc uống trong ngày. Hoặc dùng nước sắc cây xấu hổ và cây lá lốt, cho thêm một chút muối ăn để ngâm các khớp bị bệnh trong thời gian chừng 20 – 30 phút khi nước thuốc còn ấm.

Thuốc tắm chữa viêm khớp: Cây xấu hổ, lá lốt, mỗi thứ 40-50g, lá long não 20g, quế chi 15g, hoắc hương, tía tô, cây hy thiêm, lá ngải cứu, đơn tướng quân mỗi thứ 30 – 40g. Cho tất cả vào nồi, thêm nước xâm xấp đun sôi, tới khi có mùi thơm tỏa ra trùm vải kín để hơi nước thuốc ngấm vào bộ phận bị bệnh, xông khoảng 10 – 15 phút mỗi ngày. Tới khi mồ hôi ra toàn thân thì dừng lại. Nên xông hoặc tắm hơi ngày 1 lần. Mỗi liệu trình 2 tuần, sau đó nghỉ 1 tuần rồi làm tiếp liệu trình khác.

Nhiều công dụng khác

Bên cạnh đó, bạn còn hoàn toàn có thể sử dụng cây xấu hổ phơi khô sắc uống mỗi ngày để điều trị những bệnh khác như :

  • Chữa bệnh Zona: Lá cây xấu hổ giã nát, đắp vào chỗ bị bệnh. Ngày đắp 2-3 lần. Trước khi đắp nên làm sạch và thấm khô vết thương trước khi đắp thuốc.
  • Viêm dạ dày mạn tính: Rễ cây xấu hổ làm sạch đất cát, thái nhỏ, phơi khô. Mỗi lần sắc lấy 10-15 g sắc với nước uống trong ngày .
  • Bài thuốc viêm khí quản mạn tính: Rễ cây xấu hổ 100 g sắc với 600 ml nước lấy 100 ml, chia 2 lần uống trong ngày ; mỗi liệu trình 10 ngày. Các quan sát lâm sàng cho thấy, 70 % bệnh nhân khỏi bệnh hoặc có chuyển biến tốt sau 1 liệu trình. Tỷ lệ này là 80 % sau 2-3 liệu trình, mỗi liệu trình cách nhau 5-10 ngày. Khi điều trị bạn nên hỏi quan điểm bác sĩ về liệu trình điều trị .
  • Bài thuốc chữa tăng huyết áp: Cả cây xấu hổ, trắc bách diệp, hoa dại, câu đằng, đỗ trọng, lá vông nem, hạt muồng sao, thân lá bạch hạc mỗi vị 6 g, hà thủ ô, tang ký sinh mỗi vị 8 g, địa lang 4 g. Sắc uống mỗi ngày. Có thể tán bột, luyện thành viên, ngày uống 20-30 g .
  • Chữa đầy bụng chậm tiêu:Lá và cành xấu hổ 16 g, thần khúc 12 g, bạch thược 16 g, mạch nha 16 g. Sắc làm 2 lần, mỗi lần lấy một bát nước thuốc uống sau bữa ăn trưa và tối. Dùng 3 – 5 ngày .
  • Chữa bệnh trĩ: 1 nắm lá xấu hổ tươi ( chỉ lấy lá, gỡ sạch gân lá, gai ) và 1 cốc rượu trắng ( dưới 10 độ ). Lá trinh nữ sau khi rửa sạch thì cho vào chảo sao lên cho khô và đổ xuống nền đất sạch cho nguội ( gọi là hạ thổ ). Sau đó, sẵn sàng chuẩn bị một cái tô, đổ rượu vào rồi đem chưng cách thủy toàn bộ. Chưng với lửa nhỏ cho đến khi rượu bay hơi hết, lúc này nước trong tô cũng đã chuyển sang màu vàng cánh gián. Công đoạn nấu thuốc vậy là đã triển khai xong. Khi dùng, người bệnh chia thuốc làm 2 lần uống mỗi ngày. Mỗi liệu trình sẽ lê dài trong 7 ngày, sau khi hết 7 ngày mà nếu bệnh không bớt nhiều thì hãy nghỉ 5 ngày, sau đó liên tục điều trị .

Lưu ý khi sử dụng cây xấu hổ để trị bệnh

Cây xấu hổ mọc hoang rất dễ tìm, dễ kiếm, sẵn có dùng để điều trị bệnh tuy không có hiệu quả nhanh và hiệu suất cao tức thì như thuốc tây nhưng lại có công dụng từ từ và hiệu suất cao, lại bảo đảm an toàn cho sức khỏe thể chất người bệnh .
Tuy nhiên khi sử dụng cây xấu hổ chữa bệnh cần chú ý quan tâm, những bài thuốc chỉ tốt và có tính năng khi dùng liều lượng thích hợp, cây xấu hổ phải được rửa kỹ, chế biến sạch và đúng cách. Nếu dùng tích hợp cây xấu hổ với thuốc Tây hoặc dùng quá dài ngày hoàn toàn có thể gây hại cho khung hình. Tốt nhất nên có sự tìm hiểu thêm và tư vấn của những thầy thuốc, bác sĩ chuyên khoa khi sử dụng .

Kết.

Trên đây, Báo khuyến Nông đã chia sẻ với các bạn một số thông tin về đặc điểm, công dụng, ý nghĩa, cách trồng và chăm sóc cây xấu hổ. Hi vọng rằng bài viết trên đây sẽ chia sẻ cho các bạn những thông tin bổ ích nhé!

Related Posts

About The Author

Add Comment