Cầu Thê Húc – Biểu tượng văn hóa người Hà Nội

Cầu Thê Húc. Ảnh: Thành Nam

“ Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn
Đài Nghiên, tháp Bút chưa mòn

Hỏi ai gây dựng nên non nước này”.

Một trong những điểm nhấn kiến trúc tiên phong của đền Ngọc Sơn là cầu Thê Húc với màu sơn son như một dải lụa mềm mại và mượt mà vắt qua làn nước xanh đặc trưng của Hồ Hoàn Kiếm, tạo nên vẻ đẹp hòa giải, đẹp mắt. Được thần Siêu ( Nguyễn Văn Siêu ) thiết kế xây dựng vào năm 1865. Cầu Thê Húc là một cây cầu màu đỏ son, làm bẳng gỗ, một cây cầu nối liền giữa bờ với đền Ngọc Sơn ở giữa hồ Hoàn Kiếm. Cầu Thê Húc có ý nghĩa là “ nơi lưu lại ánh sáng ” hay “ nơi ngưng tụ hào quang ”. Cầu gồm 15 nhịp, có 32 chân cột gỗ tròn xếp thành 16 đôi, mặt cầu lát ván, thành sơn màu đỏ sẫm, chữ Thê Húc được thếp vàng .
Có thể thấy, cầu Thê Húc hướng về phía Đông, hướng về phía mặt trời mọc để đón được toàn vẹn nguồn dưỡng khí ấy. Và đi cùng với ý nghĩa ấy, nên lâu nay cây cầu mang màu đỏ này đem đến màu của sự sống, của mọi nguồn niềm hạnh phúc, của ước vọng truyền đời từ thời cổ đại đến nay – cây cầu Thê Húc – hình tượng của thần mặt trời. Bởi thế trong cảm nhận riêng của mình, nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến đã viết : “ Hồ Hoàn Kiếm làm cho TP. Hà Nội duyên dáng và thướt tha hơn nhưng cầu Thê Húc lại là đồ trang sức đẹp quý giá của Hồ Hoàn Kiếm ” .
Theo những kiến trúc sư, cầu Thê Húc khởi đầu được làm theo nét văn hóa truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đó là đặc thù mái ấm gia đình nào cũng có một chiếc ao và làm cầu ao để mỗi khi đi làm đồng về thuận tiện cho việc rửa chân, giặt giũ quần áo .

Kết cấu cầu Thê Húc mang nhiều nét kiến trúc cổ xưa. Nó được phỏng theo hình một chiếc nhà gỗ của người dân vùng châu thổ Sông Hồng. Nếu như làm nhà cần có mộng, trụ giá, cột, khóa giang… như bộ khung nhà thì cầu Thê Húc cũng được thiết kế như vậy. Trên là nhà, dưới là cầu, “thượng gia, hạ kiều”, những ngôi chùa ngoài ao hồ nổi tiếng hiện nay cũng được thiết kế dựa trên kiến trúc cầu Thê Húc như cầu Ngói ở Huế, khu du lịch Hội An, chùa Thầy ở Sài Sơn, Hà Nội…

Trong lịch sử vẻ vang sống sót của mình, cầu Thê Húc đã trải qua nhiều câu truyện đáng nhớ. Tương truyền, từ khi có cầu Thê Húc thì sỹ tử thi Hương chen nhau vào đền Ngọc Sơn thắp hương cầu khấn rất đông. Vào mỗi mùa thi, cụ từ trông đền phải cho người ra nhắc nhở thí sinh không chen lấn vì sợ sập cầu .
Cầu đã được trải qua hai lần trùng tu. Lần thứ nhất là năm 1897, vào triều Thái Thanh. Lần thứ hai là vào năm 1952, sau khi một nhịp cầu bị gãy vào đêm giao thừa năm Nhâm Thìn do lượng khách đi lễ tại đền Ngọc Sơn quá đông .

Cầu đã được xây lại dưới sự giám sát của kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng, thay vì bằng gỗ thì móng cầu được đúc lại bằng xi măng.

Dù đời sống ngày càng trở nên sinh động và bận rộn, thế nhưng dòng người kéo về thăm di tích lịch sử “ đền Ngọc Sơn – cầu Thê Húc – tháp Bút – đài Nghiên ” vẫn không có gì biến hóa. Có người tìm đến đây để đi dạo vui chơi, có người lại đến để tĩnh tâm trong khoảng trống trầm lặng, tràn ngập hương khói .
Hồ Hoàn Kiếm, Tháp Rùa và đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc, … tạo nên một quần thể hoàn hảo. Quần thể này đã trở thành một trong những hình tượng đặc trưng cho Thành Phố Hà Nội ngày này .

Thành Nam

Related Posts

About The Author

Add Comment