Bệnh giang mai: nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị, cách phòng ngừa

Bệnh giang mai đang có xu hướng trẻ hóa. Việt Nam đã ghi nhận trường hợp bé trai mắc căn bệnh này khi chỉ mới 13 tuổi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo, mỗi ngày có hơn một triệu người nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó tỷ lệ người mắc giang mai tăng đáng kể.

Báo cáo vừa công bố vào tháng 6/2020 của WHO cho thấy, chỉ trong vòng một năm, cả quốc tế ước tính có thêm 6,3 triệu ca giang mai, tăng lên hơn 70 triệu tổng số ca trên toàn thế giới. WHO cho rằng những căn bệnh lây lan qua đường tình dục như giang mai đang là mối rình rập đe dọa sức khỏe thể chất dai dẳng trên quốc tế.

“Bệnh lây truyền qua đường tình dục ở khắp mọi nơi, nó phổ biến hơn nhiều so với chúng ta nghĩ, gây ra tác động sâu sắc đến cả người lớn và trẻ em. Nếu không được điều trị, các bệnh này có thể dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng và mãn tính đối với bệnh nhân, bao gồm bệnh thần kinh, tim mạch, vô sinh, thai ngoài tử cung, thai chết lưu và tăng nguy cơ nhiễm HIV.” – Bà Teodora Wi, chuyên gia từ đơn vị nghiên cứu về sức khỏe sinh sản của WHO khẳng định.

Năm năm nay, giang mai là nguyên do gây ra khoảng chừng 200.000 trường hợp thai chết lưu và tử trận sơ sinh. Giang mai cũng là một trong những nguyên do số 1 khiến nhiều trẻ sơ sinh tử vong nhất trên toàn quốc tế.

Bệnh giang mai là gì?

Giang mai là căn bệnh xã hội nguy hiểm chỉ đứng sau HIV/AIDS. Bệnh do một loại vi khuẩn có tên là xoắn khuẩn giang mai (Treponema pallidum) gây nên. Xoắn khuẩn giang mai có hình lò xo, bao gồm 6-14 vòng xoắn. Sức đề kháng của xoắn khuẩn này rất yếu, ở nhiệt độ phòng từ 20 đến 30 độ C, xoắn khuẩn sẽ chết. Trong nước đá, nó vẫn giữ được tính di động rất lâu, ở nhiệt độ 45 độ C nó sẽ bị chết sau 30 phút. Các chất sát khuẩn, xà phòng có thể diệt được xoắn khuẩn này trong vài phút.

Vi khuẩn gây bệnh giang mai

Xoắn khuẩn giang mai có trong máu, dịch âm đạo của phụ nữ, phái mạnh và lây truyền thông qua đường tình dục không có giải pháp bảo vệ bảo đảm an toàn. Các chuyên viên cảnh báo bất kể ai cũng hoàn toàn có thể nhiễm xoắn khuẩn giang mai, tuy nhiên do cấu trúc sinh dục dạng mở nên tỷ suất ở mắc giang mai ở phụ nữ cao gấp ba lần so với phái mạnh, nhiễm trùng ở nữ cũng không có triệu chứng nên người nhiễm không ý thức mình đã mắc bệnh.

Bệnh giang mai lây qua đường nào?

Xoắn khuẩn giang mai thường có nhiều trong những tổn thương ( săng, mảng niêm mạc, hạch … ), bệnh rất dễ lây lan qua đường tình dục không bảo đảm an toàn. Các chuyên viên khẳng định chắc chắn, giang mai hoàn toàn có thể lây nhiễm qua những đường sau :

  • Quan hệ tình dục : Có đến trên 95 % người mắc giang mai là do lây nhiễm qua đường tình dục không bảo đảm an toàn với người mắc bệnh giang mai. Da và niêm mạc trên cơ quan sinh dục của người bệnh thường có rất nhiều tổn thương, xoắn khuẩn giang mai có trong những vết loét tổn thương sẽ tiếp xúc với người lành và gây bệnh .
  • Viêm nhiễm gián tiếp : Tuy là trường hợp hiếm gặp nhưng vẫn hoàn toàn có thể xảy ra trường hợp nhiễm giang mai gián tiếp. Nguyên nhân hầu hết là do người lành tiếp xúc trực tiếp với những đồ vật có chứa xoắn khuẩn giang mai mà người bệnh đã sử dụng như : dao cạo, khăn tắm, khăn mặt, đồ lót …
  • Đường máu : Lây nhiễm qua đường máu do truyền máu hoặc dùng chung kim tiêm là cách truyền bệnh nhanh nhất và nguy hại nhất. Nếu lây nhiễm qua đường máu, người bị nhiễm sẽ không mang những biểu hiện tiến trình đầu mà trực tiếp có những triệu chứng ở quy trình tiến độ 2 của bệnh giang mai .
  • Nhiễm trùng nhau thai : Giang mai hoàn toàn có thể truyền nhiễm từ mẹ sang thai nhi trải qua nhau thai trong 4 tháng đầu thai kỳ, gây nhiễm trùng bào thai, tăng rủi ro tiềm ẩn sảy thai, sinh non, thai chết lưu .
  • Nhiễm trùng đường sinh : Trẻ sơ sinh hoàn toàn có thể nhiễm giang mai từ mẹ khi chui qua đường sinh nở tự nhiên .

Thời gian ủ bệnh giang mai

Giang mai diễn biến nhiều năm, hoàn toàn có thể lên đến 10, 20 hoặc 30 năm, có khi phải sống với bệnh cả đời. Bệnh có lúc rầm rộ, có lúc diễn biến thầm lặng không có triệu chứng đặc biệt quan trọng, điều này làm cho người mắc giang mai lầm tưởng mình đã khỏi bệnh và hoàn toàn có thể thể lây truyền cho thế hệ sau. Khi xâm nhập vào khung hình, xoắn khuẩn giang mai phải mất một khoảng chừng thời hạn ngắn để vào máu, sau đó mới ảnh hưởng tác động đến những vị trí tổn thương và gây ra những biểu hiện. Thời gian ủ bệnh hoàn toàn có thể lê dài từ 3-90 ngày, quy trình tiến độ này người bệnh hoàn toàn có thể không biểu hiện bất kể triệu chứng gì nhưng vẫn có năng lực lây nhiễm cho người khác. Thời gian trung bình ủ bệnh giang mai trong khoảng chừng 3 tuần. Thông thường những biểu hiện của bệnh giang mai thấy rõ sau 2-4 tuần sau phơi nhiễm xoắn khuẩn.

Dấu hiệu, triệu chứng nhận biết bệnh giang mai

Giang mai giai đoạn 1 (giai đoạn nguyên phát)

Đây là quy trình tiến độ rất quan trọng để phát hiện và điều trị bệnh giang mai kịp thời. Giai đoạn này hoàn toàn có thể thấy một hoặc một vài vết loét ( biểu hiện cứng, tròn, không đau ). Do không đau nên những vết loét thường không được quan tâm, chúng Open lê dài từ 3 đến 6 tuần và tự lành. Ngay cả khi vết loét đã khỏi, việc điều trị vẫn cần được liên tục để ngăn ngừa năng lực bệnh chuyển sang tiến trình thứ phát.

Giang mai giai đoạn 2 (giai đoạn thứ phát)

Ở quy trình tiến độ thứ phát, người bệnh hoàn toàn có thể bị phát ban da hoàn toàn có thể xảy ra đồng thời với thực trạng tổn thương vùng màng nhầy niêm mạc như vết loét vùng miệng, âm đạo hoặc hậu môn. Giai đoạn thứ phát thường khởi đầu bằng những phát ban tại một hoặc nhiều vùng trên khung hình. Nốt ban đối xứng, màu hồng ( còn gọi là đào ban giang mai vì nhìn rất giống hình ảnh hoa đào màu đỏ hồng hoặc hồng tím ), ấn vào thì mất, không nổi cao trên mặt da, không bong vảy, không tự mất đi. Những triệu chứng khác trong quy trình tiến độ này hoàn toàn có thể bị gồm có sốt, sưng tuyến hạch, đau họng, rụng tóc, nhức đầu, sụt cân, đau cơ, và căng thẳng mệt mỏi ( cảm thấy rất mệt ). Các biểu hiện này sẽ biến mất dù có chữa trị hay không. Nếu không chữa trị đúng cách, bệnh sẽ chuyển sang tiến trình giang mai âm ỉ và hoàn toàn có thể là tam phát.

Giang mai giai đoạn 3 (giai đoạn âm ỉ)

Trong quy trình tiến độ nguyên phát và thứ phát, những biểu hiện hoàn toàn có thể biến mất trọn vẹn, làm cho người bệnh lầm tưởng mình đã hết bệnh. Tuy vậy, quá trình này xoắn khuẩn giang mai vẫn còn sống sót âm ỉ bên trong khung hình và lê dài nhiều năm, trước khi bước sang tiến trình tam phát.

Giang mai giai đoạn 4 (giai đoạn tam phát)

Tam phát là quá trình cuối của bệnh giang mai, có Open sau 3-15 năm kể từ quy trình tiến độ nguyên phát. Giai đoạn này được chia làm ba hình thức khác nhau là giang mai thần kinh ( 6.5 % ), giang mai tim mạch ( 10 % ) và củ giang mai ( 15 % ). Trong đó, giang mai thần kinh gây viêm màng não, thoái hóa não, dẫn đến động kinh, đột quỵ, ảo giác ; giang mai tim mạch gây ra phình động mạch chủ ; và củ giang mai có năng lực làm biến dạng khuôn mặt người bệnh.

Triệu chứng của bệnh giang mai

Giang mai bẩm sinh

Giang mai bẩm sinh là bệnh xảy ra khi người mẹ mắc giang mai truyền sang cho con trong thai kỳ hoặc trong quy trình sinh nở. Giang mai bẩm sinh hoàn toàn có thể ảnh hưởng tác động đến sức khỏe thể chất thai nhi, gây ra thực trạng sinh non, sinh nhẹ cân và sảy thai. Có đến 40 % em bé sinh ra từ người mẹ mắc bệnh giang mai đã tử trận. Hầu hết trẻ mắc giang mai bẩm sinh nếu sống sót sau khi chào đời đều hoàn toàn có thể tăng trưởng thông thường. Theo thời hạn, những triệu chứng hoàn toàn có thể tăng trưởng như :

Trẻ dưới 2 tuổi:

  • Gan hoặc lách to .
  • Không tăng cân hoặc không tăng trưởng .
  • Hay cáu gắt .
  • Kích ứng và nứt da quanh vùng miệng, bộ phận sinh dục và hậu môn .
  • Phát ban, Open mụn nước, đặc biệt quan trọng là lòng bàn tay, bàn chân .
  • Bất thường xương .
  • Chảy nước mũi .

Trẻ trên 2 tuổi và người lớn:

  • Có không bình thường về răng, đơn cử là răng cửa Hutchinson .
  • Đau xương .
  • Mù, đục giác mạc .
  • Giảm thính lực hoặc điếc.

  • Biến dạng mũi .
  • Có những mảng màu xám, giống như chất nhầy xung quanh hậu môn và âm đạo .

Xét nghiệm bệnh giang mai

Xét nghiệm giang mai được xem là giải pháp hữu dụng để góp thêm phần chẩn đoán căn bệnh xã hội này. Giữa những quá trình giang mai, nếu không có triệu chứng lâm sàng thì bệnh được gọi là giang mai kín và chỉ hoàn toàn có thể xét nghiệm huyết thanh. Hiện nay, để phát hiện sớm căn bệnh xã hội nguy hại này, có 1 số ít xét nghiệm cần được thực thi như :

  • Soi kính hiển vi trường tối:

Đây là xét nghiệm dành cho bệnh nhân giang mai ở tiến trình đầu. Lúc này xoắn khuẩn giang mai chưa xâm nhập sâu vào máu nên hoàn toàn có thể soi được bằng kính hiển vi trường tối. Người bệnh sẽ được lấy vật mẫu để soi dưới kính hiển vi tìm xoắn khuẩn, những vật mẫu hoàn toàn có thể là vết loét, dịch âm đạo, dịch niệu đạo …

  • Sàng lọc RPR

Xét nghiệm RPR là chiêu thức nhằm mục đích kiểm tra, sàng lọc rủi ro tiềm ẩn mắc giang mai. Khi một người bị mắc giang mai, khung hình sẽ tự sản sinh ra kháng thể chống lại sự tăng trưởng của bệnh, xét nghiệm RPR là chiêu thức giúp phát hiện ra kháng thể này.

  • Tìm kháng thể đặc hiệu

Khi khung hình bị những loại vi trùng hoặc độc tố tiến công, hệ miễn dịch sẽ tự động hóa tạo ra một loại kháng thể – protein để chống lại tác nhân đó. Xét nghiệm tìm kháng thể đặc hiệu nhằm mục đích mục tiêu kiểm tra xem có sự Open của kháng thể chống vi trùng Treponema Pallidum hay không, qua đó chẩn đoán đúng chuẩn thực trạng bệnh giang mai.

Biến chứng của bệnh giang mai

Bệnh giang mai có năng lực tàn phá hàng loạt khung hình, tàn phá lục phủ ngũ tạng, gây ra nhiễm trùng máu, suy tim, bại não, vô sinh … Đối với phụ nữ, giang mai làm tăng rủi ro tiềm ẩn gây ra những thực trạng nghiêm trọng trong quy trình mang thai. Bệnh nhân mắc giang mai không chỉ gây nên những tổn thương cho bản thân mà còn dễ lây truyền sang cho vợ / chồng / bạn tình. Giang mai gây ảnh hưởng tác động đến chất lượng đời sống, niềm hạnh phúc mái ấm gia đình, gây nên thực trạng sứt mẻ, vợ chồng nghi kỵ không tin yêu nhau, dẫn đến đổ vỡ trong hôn nhân gia đình.

Các biến chứng nguy hiểm của giang mai:

  • Rối loạn công dụng co thắt : Giang mai gây tổn thương đốt sống thứ 2-4 ở sống lưng, ảnh hưởng tác động đến tính năng tiểu tiện. Đây là nguyên do khiến người bệnh luôn có cảm xúc buồn tiểu nhưng không đi tiểu được, dẫn đến bí tiểu, đi tiểu không trấn áp .
  • Biến chứng thị giác : Giang mai có năng lực tiến công vào niêm mạc mắt, gây nên những dị thường đồng tử như nhỏ hẹp đồng tử, đồng tử không thông thường, mất phản xạ ánh sáng, mắt mờ dần, cơ mắt bị tê bì, thần kinh thị giác bị tổn thương nghiêm trọng hoàn toàn có thể dẫn đến mù lòa .
  • Biến chứng xương khớp : Bệnh gây ra thực trạng viêm khớp, những khớp ở hông, đầu gối, mắt cá chân, đốt sống sống lưng và chi trên bị tổn hại, gây thoát vị và gãy xương .
  • Tim mạch : Giang mai hoàn toàn có thể gây tác động ảnh hưởng đến những động mạch chính của khung hình như phình động mạch và viêm động mạch, ngoài những giang mai cũng hoàn toàn có thể gây hỏng van tim .
  • Trong quy trình mang thai và sinh nở, nếu người mẹ nhiễm giang mai, bệnh hoàn toàn có thể truyền sang cho thai nhi. Giang mai bẩm sinh làm tăng đáng kể rủi ro tiềm ẩn sảy thai, thai chết lưu hoặc tử trận trẻ sơ sinh chỉ sau 1 ngày .

Phòng ngừa bệnh giang mai

Phương pháp điều trị giang mai ở quá trình sớm đa phần là dùng kháng sinh đặc hiệu để ngưng trệ sự tăng trưởng của xoắn khuẩn giang mai, người bệnh cần phải tuân thủ liệu trình và phác đồ điều trị của bác sĩ, tuyệt đối không được tự ý ngừng sử dụng thuốc hoặc phối hợp thêm bất kể loại thuốc nào khác khi chưa có sự được cho phép của bác sĩ ; tránh sinh ra trường hợp kháng thuốc của vi trùng, khiến vi trùng giang mai lây lan nhanh hơn, gây khó khăn vất vả cho việc điều trị sau này.

Cách tốt nhất để phòng bệnh giang mai là:

  • Thực hiện lối sống lành mạnh, chung thủy một vợ, một chồng. Đồng thời thực thi hành vi tình dục bảo đảm an toàn, tình dục có giải pháp bảo vệ ( sử dụng bao cao su ) .
  • Không sử dụng đồ vật cá thể như khăn tắm, bàn chải đánh răng … tránh trường hợp dịch nhầy, máu, mủ có xoắn khuẩn giang mai của người bệnh lây cho người lành .
  • Đối với trường hợp giang mai bẩm sinh, mẹ cần kiểm tra sức khỏe thể chất trước khi mang thai, nếu phát hiện giang mai thì không nên có kế hoạch mang thai. Mẹ đang mang thai bị giang mai cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, trong trường hợp này mẹ cần sinh mổ để tránh lây nhiễm cho con .
  • Khám sức khỏe thể chất định kỳ 6 tháng / lần để phát hiện sớm và điều trị kịp thời những yếu tố sức khỏe thể chất, trong đó có giang mai .

Phòng ngừa bệnh giang mai

Bác sĩ Bạch Thị Chính – Giám đốc Y khoa Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh giang mai rất dễ bị bỏ sót vì những vết loét trong quy trình tiến độ đầu thường là vết loét không đau, tự khỏi sau khoảng chừng 4-6 tuần nên dễ bị bỏ lỡ. Kể cả khi bệnh không biểu hiện hoặc không được quan tâm đến, bệnh sẽ vẫn bí mật liên tục tiến triển. Cho đến nay, giang mai vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh. Tuy nhiên, toàn bộ mọi người từ 9 đến 25 tuổi, đặc biệt quan trọng là phụ nữ và bé gái được khuyến nghị nên tiêm vắc xin ngừa ung thư cổ tử cung để phòng những bệnh lây lan qua đường tình dục như : ung thư cổ tử cung, u nhú bộ phận sinh dục, mụn cóc sinh dục, sùi mào gà do virus HPV ( chủng 6,11 ), ung thư hậu môn, ung thư dương vật, âm hộ, âm đạo, ung thư vòm họng, ung thư miệng …, bác sĩ Bạch Thị Chính san sẻ thêm.

Xem thêm clip: Bé trai có tiêm phòng HPV được không

Hiện nay, Nước Ta đang có 2 loại vắc xin phòng ngừa những bệnh lây lan qua đường tình dục do vi rút HPV gây ra là Vắc xin Gardasil ( Mỹ ) và vắc xin Cervarix ( Bỉ ) với lịch tiêm như sau :

 Vắc xin  Vắc xin Gardasil (Mỹ)  Vắc xin Cervarix (Bỉ)
 Số chủng phòng ngừa  Phòng 4 týp HPV ( 6, 11, 16 và 18 )  Phòng 2 týp HPV ( 16 và 18 )
 Đối tượng tiêm  Tiêm cho nữ giới từ 9 tuổi đến 26 tuổi  Tiêm cho nữ giới từ 10 tuổi đến 25 tuổi .
 Lịch tiêm  Gồm 3 mũi:

  • Mũi 1 : là ngày tiêm mũi tiên phong .
  • Mũi 2 : 2 tháng sau mũi tiên phong .
  • Mũi 3 : 6 tháng sau mũi tiên phong .
 Gồm 3 mũi:

  • Mũi 1 : là ngày tiêm mũi tiên phong .
  • Mũi 2 : 1 tháng sau mũi tiên phong .
  • Mũi 3 : 6 tháng sau mũi tiên phong .
 Tác dụng  

Phòng ngừa ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, mụn cóc sinh dục và ung thư hậu môn.

 Phòng ngừa ung thư cổ tử cung

Với mạng lưới hơn 30 TT trải dọc khắp quốc gia, Hệ thống TT tiêm chủng VNVC luôn nỗ lực cung ứng rất đầy đủ những loại vắc xin, kể cả vắc xin liên tục khan hiếm như vắc xin ngừa ung thư cổ tử cung. Được góp vốn đầu tư cơ sở vật chất văn minh, khang trang và dịch vụ tiêm chủng vắc xin bảo đảm an toàn, hạng sang với giá tiền hài hòa và hợp lý, VNVC đã phân phối tốt nhu yếu tiêm vắc xin phòng bệnh, nâng cao sức khỏe thể chất, tiết kiệm ngân sách và chi phí ngân sách, thời hạn và được tận thưởng dịch vụ tiêm chủng hạng sang, trở thành địa chỉ an toàn và đáng tin cậy cho hàng triệu mái ấm gia đình Việt.

Tuyết Oanh

Related Posts

About The Author