Nhạc giang hồ: Tiếng hót của những con chim “ẩn mình chờ chết”

Những năm 90, trong giới hắc đạo truyền tay nhau cuốn bằng cassette không có tên, không rõ nguồn gốc, thậm chí còn cả tên ca sĩ cũng không mấy ai biết. Đó là băng nhạc gồm một loạt những liên khúc được xuyên tạc từ những bài nhạc vàng nổi tiếng, khởi đầu với bài “ Chuyến tàu hoàng hôn ”. Dân chơi gọi đó là nhạc chế còn người thông thường thú vị tìm mua gọi là nhạc giang hồ .

Nhạc giang hồ làm điên đảo dân giang hồ

Một tay giang hồ thứ thiệt cảm hứng san sẻ trên blog của mình : Băng nhạc này, ca sĩ hát trên nền nhạc guitar mộc mạc dưới dạng liên khúc, chất giọng miền Tây Nam Bộ, hơi ngọng, lời những bài hát được ca sĩ chế từ những bản nhạc vàng nổi tiếng một thời, kể về đời sống tiền, tình, tù tội. Theo lời kể của một số ít giang hồ mạng, băng nhạc có tên là “ Giang hồ quận Tư ”, kể về cuộc sống của những anh chị trưởng thành từ cái nôi của giang hồ TP HCM, nhưng mình thấy người ta vẫn thường gọi nó bằng một cái tên khác, thân thiện hơn, đúng với thực chất của nó hơn – nhạc giang hồ .

Mãi đến sau này, tìm hiểu trên mạng mới biết, ca sĩ hát nhạc chế trong tù năm xưa chính là Lê Thanh, tên thật là Lê Thanh Tùng, biệt hiệu là Tùng “chùa”, nhiều người gọi nhạc chế trong tù là nhạc Lê Thanh. Nhưng có người lại bảo ca sĩ là Cường “nhí”. Vậy Cường “nhí” là ai, Lê Thanh là ai? Lê Thanh và Cường “nhí” có phải là một người không? Google trên mạng vẫn chưa có một thông tin thực sự chính xác.

Cường “ nhí ” sinh năm 1968, quê ở Thành Phố Đà Nẵng, đi bụi đời từ năm 20 tuổi, sở trường thích nghi là uống rượu, hút thuốc, hát nhạc đường phố, trình độ chính là buôn ma túy, cướp giật, chém mướn, đâm thuê. Năm 1996, định cư ở TP HCM, 1998 bị xích, rồi giam ở Chí Hòa vì tội hát nhạc chế mất thuần phong mỹ tục, 2002 ra tù vẫn liên tục hát, liên tục gây án, 2005 lại bị bắt, tích hợp với tội trạng năm xưa nên bị phán quyết tử hình .
Còn Lê Thanh năm nay khoảng chừng tầm 50 tuổi, hiện vẫn sống ở TP HCM, vẫn uống rượu, chế nhạc và đàn hát ở những quán khuya. Vừa rồi trên mạng có một clip dài 40 phút, được giật tít là “ Huyền thoại nhạc chế trong tù 2013 ”, một lão đại ôm đàn guitar hát nhạc chế giao lưu với những người trẻ tuổi, mà như nhận định và đánh giá của tôi thì chất giọng ấy, tiếng đàn ấy chính là người hát nhạc chế trong tù những năm cuối thập niên 90. Nghe đâu người Việt ở hải ngoại cũng mê mệt Lê Thanh .

Những tín đồ xăm trổ của nhạc giang hồ. 

Vậy Lê Thanh ( Tùng “ chùa ” ) với Cường “ nhí ” có phải là một không ? Anh bạn Lê Thanh này là ai, bị phán quyết gì, hay chỉ là một công dân mẫu mực đi hát nhạc chế trong tù ?
Thật ra Tùng “ chùa ” là nhân vật có thật, rất nổi tiếng trên YouTube. Tùng “ chùa ” tên thật là Lê Thanh Tùng, sinh năm 1974, thường Open trên những đường phố Hồ Chí Minh với cây đàn guitar cổ xưa, hát góp vui với bạn hữu tại những quán nhậu. Với phục trang giản dị và đơn giản và đầu … không có tóc, biệt danh Tùng “ chùa ” sinh ra từ đó .
Tùng “ chùa ” thường chế lại những giai điệu bolero, những ca khúc nhạc vàng mang âm hưởng dân gian, tầm trung trong đời sống và 1 số ít ca từ hơi thô tục. Vậy, mới gọi là nhạc chế, nhạc chế của Tùng “ chùa ”, của đường phố .

Nhạc giang hồ và định mệnh của ông trùm Năm Cam

Ngày đó, khi bán được căn nhà ở Q. 5 ( TP. Hồ Chí Minh ), Năm Cam dẫn tôi ra phố bia bọt Thi Sách ăn cánh gà chiên nước mắm .

Chủ quán là anh Bảy Lộc, đến từ Hóc Môn. Lát sau, Tài Ngạn đến, Năm Cam trình làng đây là chủ nhà hàng quán ăn P.L.M ở Q. 1, câu truyện bị cắt ngang bởi tiếng hát phát ra từ chiếc loa sắt của người bán vé số dạo : “ Sống trên đời này người giàu sang cũng như người nghèo khó. Cuộc sống mong manh … ” .

Tiếng hát mê hồn như ru người vào cõi xa xăm, Năm Cam gõ chén hát theo nhưng lời khác đi : “ Mai kia chết rồi Bình Hưng Hòa giàu khó như nhau. Nào ai biết trước số phận ngày sau ông trời sẽ trao ” .

Tài Ngạn hỏi: “Anh Năm chơi nhạc tù hả, học ở Chí Hòa hay Mạc Đĩnh Chi? (tên 2 trại tạm giam, gọi theo cách thông thường).

Đó là lần tiên phong tôi nghe nói đến nhạc tù, giọng Năm Cam chùng xuống : “ Buồn, câu này anh nghe mấy đứa nhỏ hát, có làm gì thì cũng đi Bình Hưng Hòa ( tên một nghĩa trang ), cái ông thầy ở Bình Thới nói sau này anh sẽ chết chẳng toàn thây … Anh Đại ( Đại Cathay ) năm xưa cũng rất thích bài “ Vết thù trên sống lưng ngựa hoang ”, ảnh sửa lời bắt mấy đứa nhỏ ca, nghe cũng êm tai, sau đó thì bỏ mạng …

Lâm Chín Ngón khi chưa bị tạt axít. 

Nhạc tù thường là những bản nhạc có giai điệu bolero, đặt lời trên nền những bản nhạc có sẵn được nhiều người biết. Nhiều bài nhạc tù nổi tiếng hơn cả bài hát gốc, nhưng không ai biết tác giả của nhạc tù là ai, không có chữ ký nào. Bài nhạc giang hồ được dân đường phố ưa thích nhất trên mạng là bài “ Ba mươi đêm pháo giao thừa ” : “ Ba mươi đêm pháo giao thừa con nằm trong chốn lao tù / Trại giam bốn bức tường cao, con ăn năn biết nói sao / Ngày đó lúc con còn nhỏ con quậy phá trong mái ấm gia đình / Đến năm 16, con cãi lời của mẹ cha / Giờ đây khôn lớn con bơ vơ Đồng Phú Ba ” ( tên thường gọi của một trại giam ở miền Đông Nam Bộ ) … ” .
Nghe kể, trại giam nào cũng nghe tù hát bài “ Ăn năn ” trong những đêm buồn. Có lẽ tâm trạng ăn năn hối hận, thương nhớ vợ con, mẹ già là điểm thiện lương còn lại trong những con người, mặc dầu đó là tội đồ hay người phạm tội lần đầu, sa chân lỡ bước vào chốn lao tù. Và một lẽ khác, với hành vi đã được định tội, bị xã hội lên án, người quen hờ hững xem thường, vợ con là chỗ dựa sau cuối của những người tù. Tù sợ nhất là bị mái ấm gia đình bỏ rơi, không thăm nuôi .
Dũng Bắc Kạn ( người trong giang hồ được Dương Tự Trọng, nguyên phó giám đốc Công an Hải Phòng Đất Cảng nhờ đưa anh là Dương Chí Dũng trốn ra quốc tế ) lý giải : “ Được thời bẻ ná bắn cung / Hết thời chỉ có cọng thun bắn ruồi ! ” .
Tù tội nhiều và ra vẻ dửng dưng nhưng khi nghe tử tội hát, Dũng Bắc Kạn đã quay mặt vào tường để giấu những giọt nước mắt thương nhớ vợ con. Bị bắt tại TP. Hà Nội, Dũng Bắc Kạn được di lý vào Nam bằng máy bay để ban chuyên án Năm Cam tìm hiểu việc tương quan đến ông trùm ma túy Dũng Đui .
“ Trở về tu luôn ”, đó là câu nói quen thuộc của những người tù, với những gì họ phải trải qua, có lẽ rằng đó là lời nói thật. Chỉ vì lòng tham, sự nghiện ngập, hay đơn thuần hơn chỉ vì thiếu kềm chế, nóng giận … mà nhiều người đã phạm tội, tự hủy hoại mình và kéo theo thảm kịch cho mái ấm gia đình. Chỉ có sự ăn năn hối hận thật sự và sự thông cảm của người thân trong gia đình mới giúp họ trở lại với đời sống thông thường .
Nhưng nếu chỉ như vậy, nhạc giang hồ đã trở thành “ thánh ca ”, “ tụng ca ” của những người lầm đường lạc lối. Tiếc rằng, nhạc của 4 bức tường khép kín còn biểu lộ sự rơi lệch của những tâm hồn đầy thương tích .

Đại Cathay – ông trùm giang hồ khét tiếng – cũng rất thích nhạc giang hồ. 

Lệch lạc, đầy thương tích

Giang hồ thời nào cũng vậy, nhưng trước 30.4.1975, phần nhiều không có nhạc giang hồ mang sắc tố kỳ lạ như điều chúng tôi sắp nói sau đây .
Lâm Chín Ngón khi còn sống nói với tôi rằng, không có nhạc tù, những người tù ở Chí Hòa chỉ hát nhạc tình cảm, tù chính trị – sinh viên học viên thì hát nhạc tranh đấu … Nhạc tù hay nhạc giang hồ chỉ mở màn Open sau những năm 80, cùng với tội phạm gây ra bởi những băng nhóm giang hồ cắc ké, phạm tội do học đòi ăn chơi …
Đó cũng là quan điểm cá thể, nhưng soi lại nhiều bản nhạc giang hồ mà giới trẻ trong và ngoài nhà tù thích hát thì rõ ràng có cái gì đó rơi lệch và đáng sợ trong cách nghĩ của những người trẻ này. Cũng theo Lâm Chín Ngón, giang hồ trước kia rất thích bài hát “ ngựa chiến hoang ” và bài “ Loan Mắt Nhung ” .

Nhưng đó không phải là nhạc giang hồ, đó là hai bài hát viết cho phim do những nhạc sĩ tài hoa sáng tác. Đơn cử như bài “Ngựa hoang” hay còn gọi “Vết thù trên lưng ngựa hoang” là ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy viết cho phim “Vết thù trên lưng ngựa hoang”: “Ngựa hoang về tới bến sông rồi/ Thảm cỏ bình yên dưới chân mình/Nhưng đời làm ngựa hoang chết gục/ Và trên lưng nó ôi còn nguyên những vết thù”.

Ca từ bay bổng, nhưng người nghe cũng thuận tiện hiểu đây là bài hát nói về con đường hoàn lương khó khăn vất vả của những người sa chân vào chốn giang hồ. Nghe những bậc tiền bối kể lại, có một thời người trẻ tuổi TP HCM đã chết mê chết mệt với bài hát “ ngựa chiến hoang ” và ca sĩ Elvis Phương còn làm tăng thêm sự mê hoặc bằng tiếng huýt sáo khi bộc lộ ca khúc này .
Còn bài “ Loan Mắt Nhung ” ít được thông dụng hơn vì ca từ không có điểm nhấn ấn tượng, bài hát nói về gã giang hồ long dong trong ngõ tối của chính cuộc sống mình, mà nhà tù là đích đến sau cuối : “ Đường khuya vắng bước chân buồn bí mật / Đèn khuya hiu hắt ánh điện câu / Giữa đêm sầu ngõ không màu sống lạc loài thân đơn côi / Chôn tuổi xanh chìm trong bóng tối vực sâu nhiều đắng cay / Lòng phố khuya bước chân còn khua dài / Tìm về thơ ấu đêm ngày qua / Khóc chi nhiều đã bao chiều chỉ riêng mình … thêm đơn côi / Qua vùng thương hận thêm tóc rối tù đày ngõ tối đam mê ” .
Tôi đã vài lần gặp nhà văn Nguyễn Thụy Long, tác giả truyện Loan Mắt Nhung và nhiều cuốn khác về giang hồ trước 1975, ông nói : “ Không có điều gì tốt trong cái quốc tế ấy ! ” .

Related Posts

About The Author